Gegenereerd door All in One SEO v5.0.0.1, dit is een llms.txt bestand, gebruikt door LLMs om de site te indexeren. # Abe de Verteller Verhalenverteller van mythen en sprookjes van de Kelten, Vikingverhalen, ridderverhalen, Griekse mythen, sprookjes, Nederlandse sagen en nog veel meer. ## Sitemaps - [XML Sitemap](https://abedeverteller.nl/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website. ## Berichten - [Mjölnir: Betekenis en verhalen van de moker van Thor](https://abedeverteller.nl/mjolnir-betekenis-en-verhalen-van-de-moker-van-thor/) - Een van de belangrijkste symbolen van het Noordse heidendom is de hamer van Thor; Mjölnir. Dit teken werd eeuwenlang als amulet door heidenen in Europa gedragen. Er zijn meer dan duizend amuletten in de vorm van Mjölnir gevonden in Scandinavië, Engeland, Rusland en de Baltische staten. De meesten dateren van de negende tot en met - [De inspiratie van de mede](https://abedeverteller.nl/de-inspiratie-van-de-mede/) - Baugi boort in de berg om Odin toegang te verschaffen tot de mede. Mede is een alcoholische drank die gemaakt wordt door honing en water te laten vergisten. Ooit was het de belangrijkste alcoholische drank, tot het van zijn plaats verdrongen werd door bier en wijn. De laatste jaren maakt mede - in ieder geval - [Valknutr: knoop van de gevallene of moedig hart van Hrungnir](https://abedeverteller.nl/valknutr-of-hrungnishjarta-knoop-van-de-gevallene-of-moedig-hart-van-hrungnir/) - tricursale valknut op de steen van Hammars Al jarenlang loop ik rond met een houten kettinkje om mijn hals; de zogenaamde 'valknut' of op zijn Noors 'valknutr'. Het heidens Scandinavische symbool bestaat uit drie in elkaar gehaakte driehoeken of uit een band die zo geknoopt is, dat hij drie driehoeken vormt. Knut is knoop en 'val' komt van - [Magie en mythe van de maretak](https://abedeverteller.nl/magie-en-mythe-van-de-maretak/) - In de Keltische bomenkalender hoort de maretak bij dag nul: de dag tussen de jaren. Dit wordt meestal gezien als de dag van de midwinter, maar het kan ook om de midzomer gaan. (1) Dit is een magische dag die zich buiten het rad des tijds bevindt. De maretak met zijn felgroene bladeren en takken - [Het verhaal van de eenhoorn](https://abedeverteller.nl/het-verhaal-van-de-eenhoorn/) - Dier met één hoorn uit Mohenjo Daro India De eenhoorn is populairder dan ooit. In elke speelgoedwinkel struikel je over de roze glittereenhoorns en in de fantasykunst, boeken en films hebben ze een prominente rol. Tot zo'n tweehonderd jaar geleden werd er nog fervent geloofd in het bestaan van dit dier. Toch was er maar - [Het geheim van de basilisk](https://abedeverteller.nl/het-geheim-van-de-basilisk/) - De basilisk is één van die bizarre wonderwezens die mij vanwege zijn vreemde symboliek bij de lurven heeft gegrepen en niet meer los heeft gelaten. Tot in de achttiende eeuw werd er sterk aan geloofd mede omdat hij in de Bijbel genoemd wordt. Het wezen wordt in vrijwel alle bestiaria beschreven. Net als vele andere - [Over hobbits, goblins en hobgoblins](https://abedeverteller.nl/hobbits-goblins-en-hobgoblins/) - De eerste zin van het boek 'The Hobbit' is: 'In a hole in the ground there lived a hobbit'. Hobbits zullen de hoofdpersonen worden van het universum dat door de auteur J.R.R. Tolkien werd gecreëerd. Volgens hem komt het woord Hobbit van 'holbytla' wat holbewoner betekent. Dat is wat J.R.R. Tolkien er van zegt en - [De betekenis en achtergrond van de ring uit 'Lord of the Rings'](https://abedeverteller.nl/die-ene-ring/) - Bronnen van de Ring Geen ring is beroemder dan die 'One ring to rule them all' uit het epische boek 'The lord of the Rings' van JRR Tolkien. Geen Ring heeft ook tot meer controverse geleid. Waar komt hij vandaan en wat is zijn betekenis? In dit volgende stuk behandel ik eerst een aantal mythische - [De symbolische betekenis van de Ka'aba, de Eben Shetyya en andere stenen van het begin en het centrum](https://abedeverteller.nl/de-symbolische-betekenis-van-kaaba-eben-shetyya-en-andere-stenen-van-het-begin-en-het-centrum/) - Al jahar al Aswad In dit artikel wil ik een aantal belangrijke stenen onder de aandacht brengen die een grote invloed hebben gehad op de religie van vele culturen. Ik heb het dan over de Egyptische Benben steen van Heliopolis, de Griekse Omphalos van Delphi, de Keltische Lia Fail te Tara, de Romeinse Lapis Manalis - [Witte wieven, nevelslierten en grafheuvels](https://abedeverteller.nl/witte-wieven-nevelslierten-en-grafheuvels/) - Wieven als nevelslierten Wie tegenwoordig vraagt naar de witte wieven zal meestal te horen krijgen dat dit nevelslierten zijn. Deze naturalistische verklaring van een volksgeloof gaat echter dieper dan je denkt. Als je je ogen probeert te focussen op nevel die zweeft over de velden dan zal je merken dat je dat niet lukt. Het - [Witte wieven wit hier bring ik oe 't spit!](https://abedeverteller.nl/witte-wieven-wit-hier-bring-ik-oe-t-spit/) - Het beroemdste verhaal over de witte wieven is de sage waarin een jonge man een spit in de wittewievenkuil werpt of in de wittewievenbelt steekt. (1) Dit verhaal is wijd verspreid in Twente en de Achterhoek. Het wordt onder andere verteld van de Lutterberg bij Raalte, de witte wievenkuil van Loo onder Markelo, en die - [Het verhaal van de hunebedden: duivelskut of reuzengraf?](https://abedeverteller.nl/het-verhaal-van-de-hunebedden-duivelskut-of-reuzengraf/) - Het hunebed van Wapserveen Hunebedden; wie heeft ze niet gebruikt als klimrek? Of gebruikt ze nog steeds als amusante picknickplaats. Er schuilt echter veel meer achter deze steenhoop! Dit artikel gaat over de betekenis van de hunebedden, bekeken vanuit de sagen en de vroegste teksten. Als je denkt hoe zat het ook alweer met die - [Het leven van de tovenaar Malegijs: een middeleeuwse kijk op de toverkunst](https://abedeverteller.nl/het-leven-van-de-tovenaar-malegijs/) - De tovenaar Malegijs Tegenwoordig is de naam Malegijs onbekend. Toch was hij één van de beroemdste tovenaars van de Middeleeuwen! Hij wordt genoemd in recepten om het toveren te leren en er zijn twee boeken over zijn avonturen in verschillende landen uitgegeven. (1) Malegijs (soms ook Maeldegijs of Madelgijs genoemd) komt voor in twee verhalen - [Het wonder van de kerstnacht](https://abedeverteller.nl/het-wonder-van-de-kerstavond/) - In de Europese en dus ook de Nederlandse folklore staat de kerstavond van 24 december bekend als een tijd waarin wonderen plaats kunnen vinden. (1) Vooral tussen twaalf en één staat de deur tussen deze en de andere wereld minstens op een kier. Je kunt dan o.a. de volgende wonderen meemaken: - De dieren kunnen - [Van aardmannetje tot zwarte juffer: Een lijst van Nederlandse en Vlaamse elfen en geesten](https://abedeverteller.nl/van-aardmannetje-tot-zwarte-juffer-een-lijst-van-nederlandse-en-vlaamse-elfen-en-geesten/) - De folklore van de Lage landen is rijker aan elfen en geesten dan je zou verwachten van onze 'nuchtere' volksaard. Hier volgt een opsomming van alle 215 bovennatuurlijke wezens die ik in de Nederlandse en Vlaamse sagen kon vinden. (1) Aardmannetjes (aardman, ierdmantsje): Andere benaming voor kabouters. Ze zijn meestal groen gekleed. Ze helpen - - [Kerstkabouters uit Scandinavië: tomte, nisse en gardvord](https://abedeverteller.nl/kerstkabouters-uit-scandinavie-tomte-nisse-en-gardvord/) - Theodor Kittelsen Zoals wij in Nederland Sinterklaas hebben en in Amerika de Kerstman, zo hebben de Scandinavische landen de kerstkabouter als brenger van de cadeaus in de midwintertijd! In het Noors heet hij 'julenisse' en in het Zweeds 'jultomte'. Dit kun je vertalen als kerstkabouter. In Finland hebben ze de 'joulupukki', oftewel de kerstbok. Hieronder - [Het verhaal van Sint Ursula en de Heiligenberg](https://abedeverteller.nl/de-heiligenberg-een-heidense-cultusplek-bij-amersfoort/) - Litho van landgoed de Heiligenberg - Jobart ca. 1900 Ten zuiden van de stad Amersfoort ligt een kleine heuvel genaamd de Heiligenberg. Deze plek is vanwege zijn ontstaanslegende zeer bijzonder. Het verhaal gaat namelijk dat deze heuvel ergens in de vierde eeuw is opgeworpen door de heilige Ursula en haar elfduizend gezellinnen. De heuvel wordt - [Piet als bullebak en sint als Zwarte Klaas: De vroegste bronnen van Zwarte Piet en Sinterklaas](https://abedeverteller.nl/de-vroegste-bronnen-van-zwarte-piet-en-zwarte-klaas/) - Op de vraag - waarom is Zwarte Piet zwart? - wordt stelselmatig geantwoord: omdat hij uit de schoorsteen is gekropen. Dit is echter de kinderversie van het antwoord. De volwassen versie gaat een flink stuk verder. Hier zou het antwoord moeten luiden: Zwarte Piet is zwart omdat hij de opvolger is van Zwarte Klaas. Dit - [De nekker: Geest van het water](https://abedeverteller.nl/de-nekker-geest-van-het-water/) - In de poelen en bronnen, de rivieren en vaarten schuilt een gevaar. Daar woont een watergeest die het voorzien heeft op de mens. Door listen en lagen probeert hij de argeloze voorbijganger en vooral kinderen te doen verdrinken. In Nederland heeft die geest diverse namen: In Zeeland heet hij de Slokkevent of Jan Haak, in - [De magie van de paddenstoel en de extase van de vliegenzwam](https://abedeverteller.nl/de-magie-van-de-paddenstoel-en-de-extase-van-de-vliegenzwam/) - In ons mycofobe (paddestoelenhatend) landje staan paddenstoelen bijna altijd in een kwade reuk. Veel mensen geloven dat alle paddenstoelen - behalve de champignons uit de winkel - giftig zijn. Wie toch paddenstoelen plukt wordt vaak gezien als verdacht en gevaarlijk bezig. Hoe anders is het in landen als Polen en Rusland die duidelijk mycofiel (paddenstoelenminnend) - [De bizarre geschiedenis van de alruinwortel (mandragora officinarum)](https://abedeverteller.nl/de-geschiedenis-van-de-mandragora-of-alruinwortel/) - De alruinwortel, wie kent hem niet van Harry Potter of anders van een scène uit de cultfilm Pan’s labyrinth? Deze ‘mandragora officinarum’ is – samen met de maretak – de meest magische plant die we in Europa kennen. De hoeveelheid folklore rondom deze plant is enorm. Hoe komt deze plant toch aan zijn bovennatuurlijke reputatie? - [Wie is er bang voor de Opwipper?](https://abedeverteller.nl/de-opwipper/) - Een van de meest intrigerende wezens uit de Nederlandse sagenwereld is de ‘Opwipper’. Waarschijnlijk heb je hier nog nooit van gehoord, maar misschien ken je het gevoel maar al te goed. Lees eerst het korte verhaal en daarna de mogelijke verklaringen van dit fenomeen. Het verhaal van de Opwipper Ik was nog laat bij vrienden - [De oorsprong en betekenis van de elfen](https://abedeverteller.nl/geschiedenis-en-betekenis-van-de-elfen/) - Tegenwoordig kennen we de elfen voornamelijk uit de kinderboeken als schattige, kleine wezentjes die van bloem tot bloem vliegen of anders als de zeer elegante figuren met puntoren uit de fantasyroman 'Lord of the Rings' en aanverwanten. In dit artikel wil ik het echter hebben over de elfen uit de folklore èn over de elfen - [De drie gouden haren van de duivel](https://abedeverteller.nl/de-drie-gouden-haren-van-de-duivel/) - De duivel met de drie gouden haren is een sprookje uit de 'Kinder und Hausmärchen' van Grimm uit 1812. Het sprookje komt al voor in een achttiende-eeuws Tsjechisch volksboek en het element van de gouden haren van de duivel is al te vinden bij de twaalfde-eeuwse Deense schrijver Saxo Grammaticus. Andere elementen vinden we in - [De kruiden van de midzomer](https://abedeverteller.nl/de-kruiden-van-de-midzomer/) - Als je kruiden wilt verzamelen dan kan dat het allerbeste gebeuren op de dag of zelfs nog beter de avond van sint Jan (24 juni)! Dit is de christelijke benaming van Midzomer, ook al is het werkelijke solstitium drie dagen eerder (21 juni). Doe dit het liefst vlak voor middernacht op de avond van sint - [Groene Mannen van Nederland](https://abedeverteller.nl/groene-mannen-van-nederland/) - Op deze pagina probeer ik alle ornamenten van Groene Mannen op en in gebouwen in Nederland te verzamelen. Dat zijn er nu al in totaal 885! De Groene Man is een ornament in de vorm van een gezicht dat -deels – gemaakt is van bladeren, of een gezicht waar bladeren uit de mond (of soms - [Het verhaal van de Wildeman](https://abedeverteller.nl/het-verhaal-van-de-wildeman/) - Een wildeman is een fantasiefiguur die vooral in de late middeleeuwen en vroegmoderne tijd veel afgebeeld en beschreven werd. Hij ziet er uit als een mens die volkomen bedekt is met haar. Alleen de knieën, ellenbogen en het gezicht zijn onbedekt. Bij de wildevrouwen zijn hiernaast ook de borsten bloot. Vaak hebben de wildemannen een - [De jeneverbes: boom van bescherming](https://abedeverteller.nl/de-jeneverbes-boom-van-bescherming/) - De jeneverbes is een inheemse, immergroene boom of struik met een naaldachtig blad. Deze naalden zijn grijsgroen met scherpe punten en zitten in kransjes aan de takjes. Zij heeft aromatische blauwe schijnbessen. Zij groeit heel langzaam en kan behoorlijk oud worden, wel 800 tot 1000 jaar. De boom is - vanwege haar langzame groei - - [Chaos en Okeanos](https://abedeverteller.nl/chaos-en-oceanos/) - Uit de Griekse mythologie weten we dat alles ooit is ontstaan uit chaos. Chaos is leegte of afgrond, een gapend gat. De oude Germanen noemden deze oertoestand Ginnungagap. Opnieuw betekent dit een gapende leegte, maar nu met ‘ginning’ met energie of magie gevuld. (1) Nu en Nammu Deze chaos werd door vele volkeren als een - [De leprechaun: meester van de paradox](https://abedeverteller.nl/de-leprechaun-meester-van-de-paradox/) - In dit artikel wil ik meer vertellen over de Ierse elf genaamd 'leprechaun'. Ondanks dat de leprechaun - naast de harp en het klaverblad – één van de bekendste symbolen is voor Ierland, wordt hij tegenwoordig door de Ieren zelf vaak gezien als iets gênants en belachelijks. Hij is vooral nog geschikt om toeristen - [Het bedrog van de Nederlandse alven en elvinnen](https://abedeverteller.nl/het-bedrog-van-de-nederlandse-alven-en-elvinnen/) - Elven en elvinnen kennen we tegenwoordig voornamelijk als minuscule lieflijke wezens uit de sprookjeswereld die met ragfijne vleugels van bloem tot bloem vliegen of anders als zeer aantrekkelijke en voorname, magische wezens met puntoren uit een vervlogen legendarische tijd uit de fantasy boeken. Niets van dit alles vinden we bij de alven uit de middeleeuwse Nederlandse literatuur - [De symboliek van de draak](https://abedeverteller.nl/de-symboliek-van-de-draak/) - Joris en de draak - Raphael 1503 Het fabeldier de draak vinden we al terug in de Oudheid. Het woord draak komt van het Latijn 'draco', wat grote slang betekent en dit komt weer van het Griekse drákōn. Dit zou 'het scherpziende dier' betekenen. Misschien heeft dit iets te maken met de vermeende hypnotische krachten - [Gruwelen met kerst: de Kallikantzaroi](https://abedeverteller.nl/de-kallikantzaroi/) - De periode van kerst tot en met Driekoningen is een tijd van 'vrede op aarde' zou je denken. Maar vergeet het! Helaas worden we juist in deze periode bezocht door de verschrikkelijkste creaturen ooit door de menselijke verbeelding voortgebracht. In IJsland komt de mensenetende reuzin Gryla en haar gebroed, de Jolasveinar tevoorschijn, in Scandinavië komen - [De betekenis van het labyrint](https://abedeverteller.nl/de-betekenis-van-het-labyrint/) - Het labyrint is een oeroud symbool en ritueel, dat ook nu nog niets van zijn kracht heeft ingeboet. Door de mythe van Theseus en het labyrint te duiden kwam ik tot een dieper inzicht van dit symbool. Ook deed ik nieuwe inzichten op door de verschillende namen van het labyrint - zoals Trojaburcht, Muren van - [De pot met goud onder de regenboog en andere regenboogmythen](https://abedeverteller.nl/de-pot-met-goud-onder-de-regenboog-en-andere-regenboogmythen/) - Het zien van een regenboog aan de hemel heeft me altijd gefascineerd en verwonderd. Vrij plots verschijnt er aan de hemel een ronde boog met alle kleuren van het spectrum. Je ziet hem op een paradoxaal moment: het regent en de zon schijnt tegelijkertijd. In die korte periode leidt het samenvoegen van twee tegengestelden - - [De oorsprong en betekenis van Zwarte Piet](https://abedeverteller.nl/de-oorsprong-en-betekenis-van-zwarte-piet-is-sinterklaas-een-racist-of-niet/) - Het Sinterklaasfeest is te zien als een heidens midwinterfeest. (1) Het feest zit tjokvol heidense vruchtbaarheidssymboliek en rituelen. Als ik deze allemaal zou willen behandelen dan zou dat een boek vullen. Ik beperk mij daarom nu tot het gedoe rondom Zwarte Piet. Sint is een racist wordt gezegd, want hij houdt zijn pieten als negerslaven - [Het verhaal van Jack 'o lantern en de betekenis van Halloween](https://abedeverteller.nl/het-verhaal-van-jack-o-lantern-en-de-betekenis-van-halloween-samhain/) - Met Halloween, op de avond van de 31e oktober gaan er in vele landen kinderen langs de deuren met uitgeholde pompoenen met een lichtje erin. Ze roepen: 'trick or treat' of iets dergelijks, en zijn vermomd als engerds, als vampiers, spoken, heksen of skeletten. Zo gaat de maskerade van deur tot deur tot er genoeg - [Is de Keltische bomenkalender een 'invented tradition' of niet?](https://abedeverteller.nl/is-de-keltische-bomenkalender-een-invented-tradition-of-niet/) - Regelmatig verschijnen er publicaties over de Keltische bomenkalender (ook wel bomenhoroscoop of bomenorakel genoemd). (1) Meestal worden er in deze boeken een hoge ouderdom geclaimd voor deze kalender. Hierin is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen de zogenaamd Pools-Keltische bomenkalender en de Iers-Keltische bomenkalender. Nu heb ik zelf dertien jaar geleden een boekje - [De geheime symboliek van het hart](https://abedeverteller.nl/de-geheime-symboliek-van-het-hart/) - Met Valentijn worden vele hartvormige dozen chocola, rode rozen en roze gekleurde kaarten overdekt met hartjes uit naam van de liefde aan beminden gegeven. Het hart zal bonzen, kloppen, smelten of breken en dat allemaal uit naam van de heilige Valentijn. Het hart - eventueel doorboord door een pijl - is op 14 februari alomtegenwoordig. Maar er - [Van Platonische tot Erotische liefde](https://abedeverteller.nl/a-thing-called-love/) - Waarom voelen wij ons toch zo aangetrokken tot het andere geslacht? Of soms tot hetzelfde geslacht? De grote filosoof Plato wist het en vertelde de volgende mythe: ooit was er een mensenras met vier handen en vier voeten, twee hoofden en twee geslachtsdelen. Soms was het wezen dubbel man, soms dubbel vrouw en dan had - [Heidense godinnen in middeleeuws Europa](https://abedeverteller.nl/heidense-godinnen-in-middeleeuws-europa/) - Vanaf de instelling van het christendom als enige geautoriseerde godsdienst van de Romeinse staat door keizer Theodosius in 380 n.o.j., verdween het geloof in de heidense goden langzaam maar zeker uit de Europese samenleving. (1) In de landen die het christendom hadden aangenomen werden andere goden niet getolereerd. Het is daarom erg opmerkelijk om getuigenissen - [De gruwelijk wulpse heksen van Hans Baldung Grien](https://abedeverteller.nl/de-wulpse-heksen-van-hans-baldung-grien/) - De Duitse schilder Hans Baldung Grien (1) (1485-1545) maakte begin zestiende eeuw een aantal opmerkelijke tekeningen en houtsneden van heksen. Zij intrigeren mij enorm omdat zij op een aantal plaatsen afwijken van het stereotype heksenbeeld en daardoor als schokkend kunnen worden ervaren. Voor mij zijn het afbeeldingen van verschillende stadia van trance. De heksen treden uit hun fysieke - [Opgegeten en uitgepoept door de duivel: Afbeeldingen van het Laatste Oordeel in noord-Italië](https://abedeverteller.nl/opgegeten-en-uitgepoept-door-de-duivel-afbeeldingen-van-het-laatste-oordeel-in-noord-italie/) - Ik wil jullie een aantal hoogst opmerkelijke oude afbeeldingen tonen van de opperduivel. Er zijn honderden afbeeldingen van demonen, maar afbeeldingen van de opperduivel zelf zijn veel schaarser. Juist in Noord-Italië in de periode 1200-1600 vinden we de duivel in zijn volle glorie, pontificaal in het midden van de scène rechtsonder van fresco's en mozaïeken - [Geil als boter en 'horny as hell'..](https://abedeverteller.nl/geil-als-boter-en-horny-as-hell/) - In Nederland is het oppassen geblazen met het woord 'geil'. Het is een geladen woord dat niet geschikt is voor elke conversatie. Toch is geile grond, of geile klei geen seksueel opgewonden aarde. Het is vette, goed bemeste, vruchtbare grond. In de negentiende eeuw had geil ook nog de betekenis 'weelderig groeiend' (als van bomen). - [Beltane: erotiek en eenwording tijdens het Meifeest](https://abedeverteller.nl/beltane-losbandigheid-en-eenwording-tijdens-het-meifeest/) - Op de avond van 30 april en op 1 mei vieren we het meifeest. Dit feest werd Beltane genoemd bij de Kelten en was voor hen het begin van de zomer. In onze streken stond het feest ook bekend als Walpurgisnacht, maar meestal heette het gewoon Meifeest. Het feest is beroemd en berucht om zijn - [Van zwartgallig tot goed geluimd: het goede humeur volgens Hippocrates](https://abedeverteller.nl/van-zwartgallig-tot-goed-geluimd-het-goede-humeur-volgens-hippocrates/) - Heb je wel eens last van een slecht humeur of ben je juist altijd goed geluimd? Hieronder ga ik je vertellen van de oude wijsheid die nog leeft in bepaalde woorden die te maken hebben met de 'humeurenleer'. Zij kunnen je iets meer vertellen over het geheim van in een goed humeur zijn en blijven! - [De fallische kabouter. Romeinse en Griekse voorlopers van de huidige tuin- en huiskabouter.](https://abedeverteller.nl/de-fallische-kabouter-romeinse-en-griekse-voorlopers-van-de-huidige-tuin-en-huiskabouter/) - Priapus, huis van de Vetti Pompeï tweede eeuw n.o.j. In een aantal boeken wordt beweerd dat de (tuin)kabouter een verre nazaat is van de groot geschapen god Priapus. Dit is de Romeinse god van de tuinen, bijenkorven en wijngaarden. Hij beschermde vooral de moestuinen van de kleine lieden – soms letterlijk door als vogelverschrikker te - [De verborgen betekenis van Sneeuwwitje](https://abedeverteller.nl/de-verborgen-betekenis-van-sneeuwwitje/) - Wie kent het niet? Het hey ho van de dwergen, het spiegeltje, spiegeltje aan de wand en de giftige appel. Sneeuwwitje is wereldwijd een van de beroemdste sprookjes. Het verhaal is vooral bekend geworden in de versie van de gebroeders Grimm uit de ‘Kinder und Hausmärchen’ van 1812. Wereldberoemd werd het sprookje pas door de - [Sexy Roodkapje](https://abedeverteller.nl/sexy-roodkapje/) - Door het zorgvuldig nalezen van de oorspronkelijke teksten van een aantal versies van het sprookje Roodkapje, ben ik gekomen tot een - deels - originele duiding van dit overbekende sprookje. De vroegst bekende tekst is die van Perrault (Sprookjes van Moeder de Gans) uit 1697. De bekendste versie is van de gebroeders Grimm uit 1817. - [Driekoningen en het heilig boontje](https://abedeverteller.nl/driekoningen-en-het-heilig-boontje/) - Zes januari is de dag van Driekoningen, de dag dat de adoratie van het Christuskind door de drie 'magi' wordt gevierd. Dit is ook de laatste dag van de kersttijd. De periode van de twaalf heilige nachten is daarna voorbij. Deze dag heet naar aanleiding daarvan vroeger wel dertiendag of in Engeland 'twelfth night'. Soms - [De ster van Driekoningen en het 'duivelse' pentagram](https://abedeverteller.nl/de-ster-van-driekoningen-en-het-duivelse-pentagram/) - Je ziet met kerst regelmatig een bijzonder teken voor de ramen hangen; de kerstster. Een ster met vijf punten, een sfeervolle verlichting in deze donkere dagen, met zelfs een vroom verhaal erachter hoe drie koningen op pad gingen om een kind te vinden dat de Messias zou gaan worden. Om dat kind te vinden moesten - [Waarom halen wij met kerst hulst in huis? Het verhaal van de hulstkoning](https://abedeverteller.nl/het-verhaal-van-de-hulstkoning-of-waarom-wij-met-kerst-hulst-in-huis-brengen/) - De hulst (latijn: ilex) is voor bijna iedereen herkenbaar met zijn dikke, felgroene en stekelige bladeren. Hij staat vooral op arme grond in schaduwrijke plekken in het bos. Hulst is in het Engels 'holly', een kleine stap naar 'holy' oftewel heilig. Zijn Oudhoogduitse naam ‘hullis’ en het Keltische ‘tinne’ voor hulst betekenen inderdaad heilig. De - [De oorsprong van de kerstboom](https://abedeverteller.nl/de-oorsprong-van-de-kerstboom/) - Met kerst is hij prominent aanwezig in menig huis; de spar als kerstboom. Maar waarom staat hij daar? Het is gezellig, het hoort bij de kerst en mijn ouders hadden ook al een kerstboom in huis, kan je zeggen. Maar dat zijn geen echte antwoorden. Ik stel twee mogelijke verklaringen voor: één christelijke en één heidense. - [Het geheim van de Wilde Jacht en het Wilde Heir](https://abedeverteller.nl/het-geheim-van-de-wilde-jacht-en-het-wilde-heir/) - In de tijd van de herfststormen en vooral tijdens de Midwinter, wanneer het buiten donker is en koud, dan werd vroeger de Wilde Jacht gezien. Dit ging om één of meerdere geesten die met groot lawaai door de lucht reden. Het kon gaan om één verdoemde, woeste jager die eeuwig moest jagen, maar ook om - [Van zwartepieten, negerzoenen en moorkoppen](https://abedeverteller.nl/van-zwartepieten-negerzoenen-en-moorkoppen/) - In de discussie over het vermeende racisme in onze gebruiken rondom Sinterklaas en Zwarte Piet kan het interessant zijn om te kijken naar de herkomst van zwaar beladen woorden als neger, nikker en moor. Als we deze naast de benaming Zwarte Piet leggen blijken er bijzondere parallellen te bestaan. Ook komen ze terug in onze - [De helpers van Sinterklaas in Europa](https://abedeverteller.nl/van-duivelse-pieten-en-zwarte-klazen-de-monsterlijke-helpers-van-sint-nicolaas-3/) - In de loop van de Nederlandse geschiedenis is het sinterklaasfeest al menigmaal van gedaante veranderd. In de negentiende eeuw werd het Sinterklaasfeest grondig geciviliseerd en van al te 'wilde' trekken ontdaan. Het uiterlijk van zwarte Piet werd van woest en duivels, meer vrolijk en negroïde. De Sint zelf werd - telkens meer - alleen nog - [De vrouw van Sinterklaas](https://abedeverteller.nl/de-vrouw-van-sinterklaas/) - Een van de grootste schandalen rondom het fenomeen Sinterklaas is toch wel de levensgrote kans dat de Sint stiekem een vrouw heeft! Dit is volkomen taboe voor een celibataire bisschop. Maar in die grote schare van Zwarte Pieten valt één vrouwelijke Piet, die wat extra aandacht besteedt aan de Sint vast niet op. Meestal gaat - [Makkers staakt uw wild geraas: De betekenis van het Sinterklaaslied 'Zie de maan schijnt door de bomen'](https://abedeverteller.nl/makkers-staakt-uw-wild-geraas-de-betekenis-van-het-sinterklaaslied-zie-de-maan-schijnt-door-de-bomen/) - Het lied 'Zie de maan schijnt door de bomen' is een van de meest onbegrepen sinterklaasliederen die we kennen. (1) Vooral de betekenis van de tweede zin is zeer mysterieus: 'makkers staakt uw wild geraas'. Het lied werd geschreven door de Amsterdamse arts Jan Pieter Heije en voor het eerst uitgebracht in een druk van - [De magische meidoornstruik](https://abedeverteller.nl/de-magische-meidoornstruik/) - Tussen deze wereld en de andere wereld ligt een heg. Dit is geen gewone heg, dit is de heg van de betoverde meidoornstruik. Deze heg is stekelig, met gemene doorntjes, zij heeft kleine blaadjes met vijf lobben. In de lente bloeit zij met een weelderige, witte bloesem en in het najaar krijgt zij felrode besjes. - [De tien grootste heksenprocessen van Nederland](https://abedeverteller.nl/de-tien-grootste-heksenprocessen-van-nederland/) - Dit zijn de tien grootste heksenprocessen die zich hebben afgespeeld binnen de landsgrenzen van het huidige Nederland als je kijkt naar het aantal om het leven gekomen slachtoffers. 1 Minstens 59 om het leven gekomen slachtoffers te Roermond e.o. in 1613-1614 2 27 te Horn, Haelen en Roermond in 1622 3 25 te Cranendonck, Geldrop, Mierlo, - [Heks en seks](https://abedeverteller.nl/heks-en-seks-en-drugs/) - Ondanks het archetypische beeld van de heks uit de folklore als een lelijke oude vrouw wordt de heks toch ook geassocieerd met seks. Met name in de zestiende eeuwse gerechtsbronnen heeft de vervolgde heks bijna altijd seks met de duivel of anders wel met andere duivelaanbidders tijdens de heksensabbat. Ook wordt zij veelal naakt afgebeeld - [De symboliek van de heks](https://abedeverteller.nl/de-symboliek-van-de-heks/) - Het archetypische beeld van de heks spreekt ontzettend tot de verbeelding. Het zit tjokvol symboliek en raakt voor veel mensen een diepe snaar. (1) Bij het noemen van het woord heks zien we direct een aantal oerelementen aan ons geestesoog verschijnen. Antoine Wiertz - La jeune sorcière 1865 We zien het beeld van de heks bij de brouwketel. Zij - [Het vreemde gedrag van de Nederlandse weerwolf](https://abedeverteller.nl/de-vreemde-gedragingen-van-de-nederlandse-weerwolf/) - Het ronduit negatieve beeld wat wij nu hebben van de weerwolf (weer= man, dus manwolf) komt vooral van de horrorfilms en die hebben zich vooral laten inspireren door de weerwolf in een aantal geruchtmakende Duitse en Franse processen uit de zestiende en zeventiende eeuw. In deze processen gaat het om een man die zich in - [De nachtmerrie is een vampier!](https://abedeverteller.nl/de-nachtmerrie-is-een-vampier/) - De nachtmerrie als boze geest Ben je ooit uit een nachtmerrie wakker geworden terwijl je nog half sliep? Mij is dat een aantal keren overkomen. Op dat moment zag ik boven mij een donker wezen zitten. Dit was voor mij een intense, reëel aandoende ervaring. Deze ervaring komt - vreemd genoeg - overeen met de - [De nachtmare; een Nederlandse nachtmerrie](https://abedeverteller.nl/de-nachtmare-een-nederlandse-nachtmerrie/) - Bijna iedereen wordt wel eens wakker uit een boze droom, een nachtmerrie. Tegenwoordig besteden we daar verder niet veel aandacht meer aan. Dat was vroeger wel anders! Door heel Europa geloofde men namelijk dat die nachtmerrie veroorzaakt werd door een boze geest. In vele gevallen was dit de geest van een vrouw die uit haar - [Onder invloed van de Maan](https://abedeverteller.nl/onder-invloed-van-de-maan/) - Voordat de maan beschouwd werd als een grote brok steen, was de maan een god of godin. Zij was een kracht die niet theoretisch was, maar letterlijk gevoeld werd. De maan trok aan je. Het veranderde je stemming, je gedrag. De maan trekt met zijn zwaartekracht aan het water van de oceaan en veroorzaakt zo - [Heks en drugs: de vliegzalf van de heksen](https://abedeverteller.nl/heks-en-drugs/) - Gebruikten heksen drugs om te kunnen vliegen? Of anders gezegd: waren er mannen en vrouwen in de middeleeuwen en in de vroegmoderne tijd die hallucinogene middelen (met name kruiden) gebruikten om in extase of trance te kunnen komen? Het lijkt er op van wel: er zijn een aantal zestiende-eeuwse recepten voor vliegzalf waarin kruiden worden - [Heksen in de kunst tot 1650](https://abedeverteller.nl/heksen-in-de-kunst-tot-1600/) - Heksen spreken enorm tot de verbeelding en dat al eeuwen lang! Vanaf 1565 onder invloed van de zuid-Nederlandse schilder Bruegel is het beeld van de heks geworden tot een stereotype: de oude, lelijke heks - met of zonder puntmuts - die in de ketel roert en de jonge, naakte heks die met de bezemsteel door - [De diepere betekenis van het sprookje: 'De wolf en de zeven geitjes'](https://abedeverteller.nl/de-wolf-en-de-zeven-geitjes/) - Bijna iedereen kent wel het sprookje van de wolf en de zeven geitjes, toch weten weinigen waarom juist dit sprookje zo blijft hangen en een van de klassieke sprookjes is geworden in elke verzamelbundel van de sprookjes van Grimm. Hier volgt een persoonlijke en esoterische interpretatie van dit sprookje. Voor een goed begrip kan het - [Het winterkoninkje; de betekenis van het sprookje van Grimm](https://abedeverteller.nl/de-koning-der-vogels-de-betekenis-van-het-sprookje-van-grimm/) - Het sprookje van het winterkoninkje is door de gebroeders Grimm opgetekend in 1840 als ‘der Zaunkönig’, oftewel de heggenkoning. Het is vooral in Duitsland bekend en bestaat in ieder geval al sinds de vijftiende eeuw. Het verhaal is eigenlijk meer een mengsel van fabel en sprookje. Het hoofdthema is de keuze van een koning der - [De Sheela-na-Gig: Symboliek en folklore rondom vrouwelijk exhibitionisme](https://abedeverteller.nl/sheela-na-gig-symboliek-en-folklore-rondom-vrouwelijk-exhibitionisme/) - Er zijn weinig dingen zo taboe als het openlijk tonen van je genitaliën. Exhibitionisme is strafbaar en wordt allerwegen afgekeurd. In de huidige pornoficatie van de maatschappij kijken we iets minder op van vertoon van bloot, maar ook dan geldt dit slechts voor jonge, aantrekkelijke mensen. Des te opmerkelijker is het dat er verhalen en - [Elfenbedrog en elfenwaarheid](https://abedeverteller.nl/elfenbedrog-en-elfenwaarheid/) - Wat is waarheid en wat is illusie? Is de wereld van de zintuiglijk ervaarbare materie de enige wereld of bestaan er andere net zo reële werelden? Dit is een kwestie waarover de mens zijn hoofd al eeuwenlang breekt. De vraag is zo oud als de grot van Plato en zo jong als de Matrix. (1) - [Kabouters in je huis: een zegen of een vloek?](https://abedeverteller.nl/kabouters-in-je-huis-een-zegen-of-een-vloek/) - Het woord kabouter (ook wel klabber, klabouter, of kaboutermanneke) is etymologisch verwant aan de Duitse 'Kobold', de Engelse 'goblin' en de Franse 'gobelin'. Al in een veertiende-eeuwse tekst worden de 'coubouten' al genoemd als boze geesten: 'Nachtridders heten si, Ende sijn duvele, ic segdi, coubouten, alven, nickers, maaren..' Het -kob gedeelte zou huis betekenen en -out - [De oorsprong van de kabouter](https://abedeverteller.nl/de-oorsprong-van-de-kabouter-deel-twee/) - In de klassiek Romeinse tijd zocht men zijn bescherming en voorspoed niet alleen bij de grote goden, maar ook bij de huisgoden. Deze werden vereerd en als beeldjes bewaard bij de haard. Aan hen werden ook kleine offers gebracht. Vaak hadden ze een fallisch uiterlijk. De Romeinen noemden ze Laren en Penaten, de oude Angelsaksische - [Met de helm op geboren](https://abedeverteller.nl/met-de-helm-op-geboren/) - Sommige kinderen worden geboren onder bijzondere omstandigheden. Ze worden geboren op een bijzonder tijdstip zoals een zondag of met kerst. Ze worden geboren met bijzondere uiterlijke kenmerken: met een zesde teen of vinger of bovenmatig behaard of al met een tand in de mond, of ze worden geboren op een buitengewone manier, met de voeten - [Waar komen de kindertjes vandaan?](https://abedeverteller.nl/waar-komen-de-kindertjes-vandaan/) - Dit is een vraag die zelfs nu nog ouders het schaamrood op de kaken kan drijven. De meesten zullen dan een omstandige uitleg gaan geven over papa’s en mamma’s die veel van elkaar houden en daarom héél dicht tegen elkaar aan gaan liggen. Of anders wordt het verhaal wat technischer over de penis die in - [Dansen als katten en bijten als wolven: Heksenvervolgingen in Amersfoort en Nijkerk](https://abedeverteller.nl/dansen-als-katten-en-bijten-als-wolven-heksenvervolgingen-in-amersfoort-en-nijkerk/) - De tovenaar Jochem Bos en de heks Neele Ellerts; toverij in Nijkerk In Nijkerk in het jaar 1550 kreeg een meisje genaamd Geertgen Goossens last van een mysterieuze ziekte. Ze krijgt epileptische aanvallen, tijdenlang zegt ze niets en vervolgens braakt ze vreemde dingen op. Vreemd genoeg krijgt ze deze aanvallen voornamelijk zodra de buurvrouw Neele - [De fascinatie voor de fallus: Fallische goden en amuletten in de Romeinse tijd](https://abedeverteller.nl/de-fascinatie-voor-de-fallus-fallische-goden-en-amuletten-in-de-romeinse-tijd/) - In onze gepornoficeerde samenleving is het waarschijnlijk moeilijk om zich nog voor te stellen dat een penis in erectie ook een niet-erotische betekenis kan hebben. Dat hij beschermend, betoverend en zelfs goddelijk kan zijn. Toch is dat - naast zijn connotatie met vruchtbaarheid en erotiek - precies hoe die in het oude Rome werd gezien. De - [De rituelen van de Groene man](https://abedeverteller.nl/de-groene-man-en-de-wildeman/) - Jack in the Green - Londen achttiende eeuw In het voorgaande artikel over de Groene man (zie hier) heb ik mij geconcentreerd op het ornament van het gezicht met bladeren zo deze voorkomt als versiering in kerken en gebouwen. Als aanvulling en verdere verklaring van de symboliek van deze ornamenten zal ik in dit vervolgartikel - [Het einde der tijden, maar dan volgens het Ragnarök!](https://abedeverteller.nl/21-12-12-of-de-authenticiteit-van-de-eindtijdervaring-uitgebeeld-in-het-ragnarok/) - Mensen hebben al duizenden jaren het gevoel alsof ze zich in een eindtijd bevinden. Dat er elk moment een einde aan kan komen. En zij hebben gelijk! Ik wil in het onderstaande vertellen hoe het einde der tijden een individuele èn een kosmische ervaring is. Dit doe ik aan de hand van de beelden van - [De symboliek van het sprookje 'De wilde zwanen'](https://abedeverteller.nl/de-symboliek-van-het-sprookje-de-wilde-zwanen/) - Het sprookje over de broers die in zwanen worden veranderd en door hun jonge zuster worden verlost bestaat in vele versies. De twee beroemdste zijn 'De wilde zwanen' van Hans Christian Andersen uit 1838 en 'De zes zwanen' van de gebroeders Grimm uit 1812. Het verhaal komt in grove lijnen al voor in het boek - [Als er een ster valt dan mag je een wens doen!](https://abedeverteller.nl/als-er-een-ster-valt-dan-mag-je-een-wens-doen/) - Als er een ster valt dan mag je een wens doen! Let wel de wens moet in stilte uitgesproken worden in de tijd dat de ster valt. Je maakt een wens met je ogen dicht en vertelt deze aan niemand, tot deze is uitgekomen, dan mag je het pas verklappen! Het kan ook simpeler door - [De kosmologie van de sterren](https://abedeverteller.nl/de-kosmologie-van-de-sterren/) - Atlas en de Hesperiden - Singer Sargent 1925 Boven ons staat de nachthemel. Vanuit ons huidige wereldbeeld kijken wij naar een welhaast oneindige leegte met her en der een gasbol. In een uithoek van die leegte, draaiend rondom een van die ontelbare gasbollen, bevindt zich dan de aarde. Dit wereldbeeld is echter pas recent. Vanuit - [Hexagram, het zegel van Salomo of de Davidster](https://abedeverteller.nl/hexagram-het-zegel-van-salomo-of-de-davidsster/) - Het Salomonszegel - ook bekend als de Joden- of Davidster - is een opwaartse driehoek ineengevlochten met een neerwaartse driehoek. (1) Hierdoor krijg je een ster met zes punten. Dit symbool wordt in het Grieks ook wel hexagram oftewel 'zeshoek' genoemd. Het teken is ook te zien als een hexagon - een perfecte zeshoek - - [Het Nederlandse recept voor heksenzalf: kruiden en spreuken om te vliegen in een Middelnederlands toverboek](https://abedeverteller.nl/heksenzalf/) - Saul bij de heks van Endor - van Oostsanen Tijdens mijn studie geschiedenis kwam ik een vijftiende-eeuws Nederlands recept tegen voor de vliegzalf van de heksen. De mediaevist Braekman die dit recept en bijbehorende vliegspreuk beschreef had destijds geen vermoeden dat dit om een authentiek recept voor vliegzalf ging, later beschreef hij het opnieuw. Nu - [De symboliek van de Dood](https://abedeverteller.nl/de-symboliek-van-de-dood/) - Grafzerk met motvlinders en omgekeerde toorts te Workum Als je ergens heel bang voor bent, dan ben je doodsbang, want tegenwoordig is er niets angstaanjagender dan de dood. Sommigen zijn zo bang voor dat onvermijdelijke einde, dat ze zelfs bang zijn om te leven, omdat hierin een risico schuilt om dood te gaan. Deze angst - [De Cailleach; godin van Samhain, heks van Halloween](https://abedeverteller.nl/de-cailleach-godin-van-samhain-heks-van-halloween/) - Het feest Halloween is hier uit Amerika overgewaaid, maar komt eigenlijk uit de Keltische streken en heet dan Samhain. Naast geesten en spoken zijn de heksen wel de meest voorkomende griezels van Halloween. Het is interessant om te zien dat in Ierland en Schotland een zeer heks-achtig wezen de personificatie was van de winter. Dit - [Witte zwanen, zwarte zwanen: De verborgen betekenis van een kinderliedje](https://abedeverteller.nl/witte-zwanen-zwarte-zwanen-de-verborgen-betekenis-van-een-kinderliedje/) - Witte zwanen, zwarte zwanen Wie gaat er mee naar Engelland varen? Engelland is gesloten De sleutel is gebroken Is er dan geen smid in het land Die de sleutel maken kan? Laat doorgaan, laat doorgaan, Wie achter is mag voorgaan. Wie kent dit oude kinderliedje niet? Het werd gezongen op het schoolplein tijdens een spelletje, - [Kosmos en chaos in de Egyptische scheppingsmythe van On](https://abedeverteller.nl/kosmos-en-chaos-in-de-egyptische-scheppingsmythe-van-on/) - Volgens de Egyptische scheppingsmythe van On werd de wereld op de volgende wijze gecreëerd: De Ben-ben steen van Heliopolis In het begin was er niets. Slechts de eindeloze waterige afgrond en duisternis genaamd Nu(n). Dan schept de god Atum zichzelf en komt tevoorschijn uit deze afgrond. Hij is de totaliteit, de grote hij-zij. Hij zit - [Vijftig worden en Abraham zien: Van de mosterd en de schoot](https://abedeverteller.nl/als-je-vijftig-wordt-dan-ga-je-abraham-zien-van-de-mosterd-en-de-schoot-de-hoed-en-de-rand/) - Abrahamkoek In dit artikel wil ik meer vertellen over de herkomst en betekenis van drie spreekwoorden en gezegden waar Abraham in voorkomt. Samen geven deze een interessante kijk op ouder worden en vooral de mijlpaal van de vijftigste verjaardag. Het gaat om 'Abraham gezien hebben', 'In Abrahams schoot zitten' en 'hij weet waar Abraham de - [Het geheim van de alruinwortel of mandragora](https://abedeverteller.nl/het-geheim-van-de-alruinwortel-of-mandragora/) - De alruinwortel, wie kent hem niet van Harry Potter of anders van een scène uit de film Pan's labyrinth? Deze 'mandragora officinarum', is – samen met de maretak - de meest magische plant die we in Europa kennen. De hoeveelheid folklore rondom deze plant is enorm. Het uiterlijk van de plant is vrij onopvallend, hij - [De Godin in het sprookje: Vrouw Holle](https://abedeverteller.nl/de-godin-in-het-sprookje-vrouw-holle/) - Het sprookje van vrouw Holle is een sprookje van Grimm, voor het eerst opgeschreven in 1812. Het is een van de weinige sprookjes waar een Godin in voorkomt! Vrouw Holle wordt ook wel Holda, Hölle of Hel genoemd. Zij is de godin van de onderwereld die heerst over het rijk der doden. Zodra we dit - [Ostara en de paashaas](https://abedeverteller.nl/ostara-de-betekenis-van-het-heidense-paasfeest-2/) - De lente begint traditioneel op het moment van de lente-equinox. Met 21 maart zijn dag en nacht even lang. We zitten dan precies tussen de lichte en de donkere helft van het jaar. Daarna wint het licht van de duisternis. Volgens de Engelse monnik Beda Venerabilis (672-735) werd het jaar in vroeger tijden verdeeld in - [De helden van de lente: of van de narcistische narcis en het gecastreerde viooltje](https://abedeverteller.nl/de-helden-van-de-lente-of-van-de-narcistische-narcis-en-het-gecastreerde-viooltje/) - Elke lente is het weer een bloemenpracht: krokussen, narcissen, hyacinten, violen en anemonen. Weet wel dat elk van deze bloemen zijn bestaan heeft te danken aan het bloed van een Griekse of Oosterse jongeling, die stierf in de kracht van zijn leven! De helden Krokos en Hyakinthos werden beiden fataal in het hoofd geraakt door - [Imbolc: in de buik van de Godin](https://abedeverteller.nl/imbolc-in-de-buik-van-de-godin/) - We komen allemaal voort uit de buik van de moeder en we zullen allemaal terugkeren naar de buik van moeder aarde. Het eerste ploegen en zaaien waarmee het oude agrarische jaar van start ging, is te zien als een bevruchting van moeder aarde. In de gedichten uit het oude Sumerië roept de godin Inanna al - [De betekenis van de Groene man](https://abedeverteller.nl/de-groene-man/) - Kathedraal van Bamberg dertiende eeuw Tijdens een wandeling stelde ik me de vraag wie ben ik en wat is mijn band met de natuur om me heen? Ik keek op en een gezicht staarde me aan. Een stenen gezicht van bladeren op een geveltje ergens in Groningen. Dit was circa twintig jaar geleden, maar de - [De duivel en de bramen](https://abedeverteller.nl/de-duivel-en-de-bramen/) - Vanaf 29 september is het sterk af te raden om nog bramen te plukken en op te eten! Waarom niet? Omdat er vanaf die dag de duivel in zit, of in ieder geval zijn sappen. Om dit te begrijpen moeten we terug naar het begin der tijden. Naar de allereerste oorlog die uitgevochten werd in - [Assepoester als sjamanka](https://abedeverteller.nl/assepoester/) - Iedereen denkt het sprookje van Assepoester te kennen, maar toch blijven de meesten van ons steken in de Walt Disney versie. In deze versie speelt zij een passieve rol waarin zij voornamelijk een slachtoffer is, tot zij gered wordt door de prins. Wie echter verder kijkt dan de oppervlakte zal zien dat Assepoester juist een heldin is, - [De betekenis van het sprookje van Grimm: ‘de kaboutertjes’](https://abedeverteller.nl/betekenis-van-het-sprookje-van-grimm-de-kaboutertjes/) - Het bekendste sprookje over kabouters is 'die Wichtelmänner' (1) oftewel ‘de kaboutertjes’ uit de sprookjes van Grimm. In net iets andere bewoordingen wordt dit zelfde sprookje ook verteld over de Vlaamse alvermannetjes, de Nederlandse kabouters en de Engelse brownies. Hieronder geef ik een esoterische uitleg van dit sprookje. Je kan ook eerst het sprookje hier - [Doornroosje en de 'kus' van de prins](https://abedeverteller.nl/doornroosje-en-de-kus-van-de-prins/) - Het sprookje van Doornroosje is oeroud. Elementen ervan vinden we al in het verhaal van de slapende Walkure Brunhilde uit de Volsunga saga uit IJsland (dertiende eeuw). Het wordt voor het eerst compleet verteld in 1340 in de Franse ridderroman Perceforest als 'de historie van Troilus en Zellandine'. In 1634 volgt de Italiaanse versie in de sprookjesbundel - [Hel en vagevuur; schuld en boete](https://abedeverteller.nl/hel-en-vagevuur-schuld-en-boete/) - In dit artikel behandel ik een aantal beladen christelijke begrippen zoals hel, zonde, schuld, boete en vagevuur. Termen die door eeuwenlang voortdurende misvattingen en misbruik dik aangekoekt zijn met negatief sentiment. Het is tijd om de lading van die begrippen af te halen en te kijken wat er dan in de kern overblijft! Hieronder probeer ik - [De heidense Christus](https://abedeverteller.nl/de-heidense-christus/) - Als christenen vertellen over hun geloof komt al gauw de zin naar voren: Jezus Christus is gestorven aan het kruis voor onze zonden. Of iets specifieker: God liet Jezus geboren worden als een verzoening voor de zonden van de mensheid. Ik heb de betekenis van deze zin nooit begrepen, elke uitleg sloeg bij mij dood, - [De vijftig meest fantastische schilderijen](https://abedeverteller.nl/de-vijftig-meest-fantastische-schilderijen/) - Dit is mijn persoonlijke top vijftig van schilderijen en andere kunstwerken uit het genre van de 'fantastische' kunst uit de periode 1200-1800. Ik laat je eerst het hele schilderij zien en daarna een detail omdat in dit genre het plezier juist zit in de vele lugubere, macabere, groteske, weerzinwekkende, dubieuze en verontrustende details. 1 De - [De visualisatie van Zwarte Piet](https://abedeverteller.nl/de-visualisatie-van-spiri-piet/) - Er zit tegenwoordig veel lading op het plaatje ‘Zwarte Piet’. Een goede reden om daarmee aan de slag te gaan. Hierbij een visualisatie die de Zwarte Piet in jezelf weer in het reine kan brengen. (Een visualisatie lees je langzaam voor met pauzes om de beelden op je in te laten werken. Als je voorgelezen wordt - [Vliegen in zeven en varen in eierschalen: De heks in extase](https://abedeverteller.nl/vliegen-in-zeven-en-varen-in-eierschalen-de-extase-van-heksen/) - De verhalen over heksen - zoals we ze vinden in de heksenprocessen en de sagen - zijn voor de moderne mens onverteerbaar. Vliegen op een bezemsteel door de lucht, zich kunnen veranderen in een kat, het stelen van boter en melk op magische wijze, het is stuk voor stuk onmogelijk! Toch zijn er vrouwen voor - [De wraak van Virgilius en het vuur tussen de benen van Phoebilla](https://abedeverteller.nl/de-wraak-van-virgilius-en-het-vuur-tussen-de-benen-van-phoebille/) - In de literatuur van de Middeleeuwen veranderde de beroemde Romeinse dichter Vergilius - bekend van de Aeneis - in een rasechte tovenaar! (1) Hij maakt muren van lucht, hij commandeert demonen en raadpleegt toverboeken. Natuurlijk beleeft hij zo vele avonturen. Een van zijn beroemdste verhalen intrigeert mij al jaren omdat zij scabreus, shockerend, raadselachtig en - [De duivelbanner van de Kamp](https://abedeverteller.nl/de-duivelbanner-van-de-kamp/) - In het plaatsje Naarden gebeurden vreemde dingen die het daglicht niet konden verdragen. (1) In de schemering sloop er een grote zwarte kat door de straten en stegen. Je zag niks anders van het beest dan haar felgroene ogen. Als ze een raam of deur open zag staan glipte ze naar binnen. Wat ze dan - [De jonge jaren van Johan van Oldenbarnevelt](https://abedeverteller.nl/de-jonge-jaren-van-johan-van-oldenbarnevelt/) - Johan van Oldenbarnevelt hoort zonder twijfel tot de top drie van beroemdste Amersfoorters. Naast Mondriaan (en tegenwoordig ook Duncan Laurence) zal zijn naam als eerste genoemd worden wanneer je vraagt naar een bekende Amersfoorter. Onze minister-president Mark Rutte noemde hem zelfs de grootste staatsman die Nederland ooit heeft gekend! Hij stond aan de wieg van - [Nachtmerries, vliegdromen en 'natte' dromen](https://abedeverteller.nl/nachtmerries-vliegdromen-en-natte-dromen/) - In de loop van de geschiedenis is er heel verschillend over dromen gedacht. Tegenwoordig wordt de droom vooral gezien als een verwerking van de gebeurtenissen van de dag of als nietszeggende beelden. In de middeleeuwen konden dromen een teken zijn van het bezoek van een demon of de werkingen van een elf die je wil - [De bron van wijsheid in de verhalen van de Kelten](https://abedeverteller.nl/bronnen-van-wijsheid-in-de-verhalen-van-de-kelten/) - In de Keltische verhalen zijn er enkele symbolen die telkens weer opduiken als de held zoekt naar wijsheid en inspiratie: De bron, de hazelaar, de zalm en de duim. Waarom worden juist deze vier symbolen geassocieerd met wijsheid? Om hier achter te komen moeten we eerst de belangrijkste Keltische verhalen kennen waarin wijsheid een belangrijke rol speelt. - [De eik: koning van het woud](https://abedeverteller.nl/de-eik-koning-van-het-woud/) - Monumentale eik Hilverbeek De eik is gekoppeld aan de zevende maanmaand in de Keltische bomenkalender. Hij heerst over de periode van tien juni tot en met zeven juli, waarin ook de Midzomer valt. In de natuur heersen de mannelijke krachten van activiteit en extraversie. Zijn latijnse naam Quercus Robur betekent de robuuste eik. Hij is - [Sodomie, onanie en een pratende ezel: De drie meest bizarre verhalen uit de Bijbel](https://abedeverteller.nl/sodomie-onanie-en-een-pratende-ezel-de-drie-meest-bizarre-verhalen-uit-de-bijbel/) - In de Bijbel staan mooie en wijze verhalen, maar ook meerdere bizarre en voor de moderne mens onbegrijpelijke verhalen. Ik heb drie van de vreemdste geselecteerd om aan jullie te vertellen. Ik heb ze zonder verdere verfraaiingen opgeschreven, maar wel in moderne bewoordingen. Bedenk wel dat een - in onze ogen - onbegrijpelijk en immoreel - [De ark van Noach en de kubus van Utnapishtim: een andere kijk op het zondvloedverhaal](https://abedeverteller.nl/de-betekenis-van-de-ark-van-noach/) - Het verhaal van de ark van Noach en de zondvloed is wereldberoemd. God liet de aarde overstromen om zo de mensheid te straffen. Maar Noach mocht het - samen met zijn familie - overleven. Ook moest hij van elk soort dier één paar meenemen in een enorm schip. Toen het water wegzakte kon alles met - [Kosmologie van microkosmos en macrokosmos](https://abedeverteller.nl/kosmologie-van-microkosmos-en-macrokosmos/) - Robert Fludd- De Vitruviaanse mens als microkosmos Wat is mijn kosmologie? Hoe bezie ik de wereld om mij heen? Het gaat mij hier niet om de wereld die met de vijf zintuigen is te ervaren, maar om de geestelijke wereld. Dit hangt voor mij nauw samen met de vraag hoe ik de wereld binnen in - [De Kerstgeest en Kerstgedachte in 'A Christmas Carol'](https://abedeverteller.nl/de-betekenis-van-christmas-spirit-aan-de-hand-van-a-christmas-carol/) - Rond de kersttijd hebben vele mensen de mond vol van de ‘kerstgedachte’. Het gaat dan om de instelling aardig voor elkaar te zijn en de vrede te houden, omwille van de kerst. Het woord kerstgedachte is waarschijnlijk een verkeerde vertaling van het Engelse ‘Christmas spirit’. Letterlijk vertaald is dit niet de gedachte, maar de geest - [De symboliek van de roos](https://abedeverteller.nl/de-symboliek-van-de-roos/) - Wilde roos De roos werd door de Griekse dichteres Sappho al 'de koning(in) der bloemen' genoemd. In een Indiase mythe kibbelen de goden Brahma en Vishnu erover welke bloem de mooiste is: de roos of de lotus? Toen Vishnu aan Brahma een prachtige roos liet zien was hij overtuigd. De roos is de mooiste der - [De kosmische boom](https://abedeverteller.nl/de-kosmische-boom/) - Als auteur van twee boeken over de verhalen en de symboliek van bomen ben ik zeer onder de indruk gekomen van de grote rijkdom van betekenissen die in de loop van de geschiedenis aan bomen zijn gehecht. (1) Het meest indrukwekkende en krachtige symbool is voor mij dat van de kosmische boom. Deze komt in - [Het pact met de duivel](https://abedeverteller.nl/het-pact-met-de-duivel/) - Wie gelooft er tegenwoordig nog in de duivel en wie is er nog bang voor? Dat was vroeger wel anders! In de heidense tijd was er al een grote angst voor kwade geesten. Geesten die angst aanjoegen en onheil en ziekte veroorzaakten. In de christelijke tijd kwam daar nog het beeld van de duivel als verpersoonlijking - [Geloof jij nog in Sinterklaas?](https://abedeverteller.nl/geloof-jij-nog-in-sinterklaas/) - Ik geloofde net als elk ander kind in de Sint. Dat geloof was onaantastbaar en zonder achterdocht. Het was gewoon zo en verder dacht ik er niet bij na. Ergens in de jaren tachtig werd er een beroemd/berucht geworden experiment uitgevoerd met het sint-geloof. Een kleuterjuf verkleedde zich als sint terwijl de kinderen toekeken. Zij - [De Heilige Graal en de vier elementen](https://abedeverteller.nl/de-heilige-graal-en-de-vier-elementen/) - De heilige Graal is al eeuwenlang een geliefd onderwerp voor discussie. De laatste decennia is het vooral bekend van films als 'The Da Vinci Code', 'Indiana Jones and the last crusade' en 'Monty Python and the Holy Grail'. Behalve vermaak geven deze films weinig begrip over het fenomeen van de Graal. Heel in het kort - [De betekenis van jarig zijn: Vier je genie!](https://abedeverteller.nl/de-betekenis-van-jarig-zijn-vier-je-genie/) - Jarig zijn was hel! Wat een k*dag! Weer een jaar dichter bij de dood! Aan het fenomeen verjaarsfeest deed ik niet mee. De schaarse vrienden die ik had kregen geen uitnodiging, ik vierde het niet. Tot ik een paar jaar geleden in een appendix van een geweldig boek over elfen, weerwolven en heksen (1), iets las - [Joelen, slepen en raddraaien op Oudejaarsdag](https://abedeverteller.nl/joelen-slepen-en-raddraaien-met-oudjaarsdag/) - Om de gebruiken van Oud en Nieuw goed te begrijpen, is het goed om te weten wat de Joeltijd en het jaarwiel inhouden. Midwinter heet bij de Scandinaviërs en de Schotten ook wel Joel of de Joeltijd (Yuletime). Joel stamt af van het Indo-Europese woord 'kwel' dat draaien betekent. Joel is ook waarschijnlijk verwant aan - [De populier; boom van licht en duisternis](https://abedeverteller.nl/de-populier-boom-van-licht-en-duisternis/) - In Nederland zijn er drie inheemse populierensoorten. De ratelpopulier, of esp, de zwarte populier en de witte populier, ook wel witte abeel genoemd. Populieren zijn snelle groeiers die tot wel 40 meter hoogte kunnen groeien. Ze horen bij de wilgenfamilie. Het zijn populaire jongens die veel zijn aangeplant, maar door het gevaar van takbreuk ook - [De castratie van de Wildeman; betekenis van den en spar](https://abedeverteller.nl/den-en-spar/) - Er werd vroeger weinig onderscheid gemaakt tussen de verschillende soorten naaldbomen. Daarom is het moeilijk om uit oude bronnen helder te krijgen welke boom precies bedoeld wordt. De namen den en spar worden dwars door elkaar gebruikt voor beide boomsoorten en beiden werden vroeger pijnboom genoemd ook al is dit tegenwoordig meer gebruikelijk voor de - [Het mensenoffer in de wicker man](https://abedeverteller.nl/het-mensenoffer-in-de-wicker-man/) - De 'wicker man' van de film Tijdens het festival Castlefest in Lisse wordt elk jaar in het eerste weekend van augustus een 'wicker man' verbrand. Het festival wordt o.a. gezien als een viering van het feest van de zonnegod Lugh oftewel Lughnasad. In de VS bestaat al sinds 1986 het festival 'Burning man' waar dit - [De linde; boom van liefde](https://abedeverteller.nl/de-linde-boom-van-liefde/) - De linde (Tilia) herken je aan haar ruwe schors en stevige takken, maar vooral aan de hartvormige bladeren! Het woord linde betekent bindsel omdat van de bast touw en schoeisel werden gemaakt. Het woord betekent in het Duits ook zacht. Door die eigenschap kun je er goed (heiligen)beeldjes uit snijden. Het hout werd daarom wel 'Lignum Sacrum' genoemd, oftewel heilig - [Het zwaard van de koning](https://abedeverteller.nl/het-zwaard-van-de-koning/) - Het zwaard in de steen. Bijna iedereen kent wel het verhaal van het jochie dat een koning bleek te zijn, toen hij bij toeval het zwaard uit de steen trok. Arthur had een zwaard nodig voor zijn pleegbroer Keye, omdat deze meevocht in een riddertoernooi. Onopzettelijk had hij een proef volbracht waar vele ridders zich op - [De ware koning en de brul van de Lia Fail](https://abedeverteller.nl/de-ware-koning-en-de-brul-van-de-lia-fail/) - De heuvel van Tara, zetel van de hoge koningen van Ierland Bij de inhuldiging van een nieuwe koning is het interessant om te kijken, wat in heidense tijden een koning tot koning maakte. Net als nu waren de koninklijke regalia erg belangrijk als tekenen van zijn macht. De regalia in Nederland bestaan tegenwoordig uit: kroon, - [Wie zoen jij onder de maretak (mistletoe) dit jaar?](https://abedeverteller.nl/wie-zoen-jij-onder-de-maretak-mistletoe-dit-jaar/) - De oorsprong van het gebruik van het kussen onder de maretak - in het Engels 'mistletoe' - is in nevelen gehuld. We horen er het eerst van in een zestiende-eeuwse beschrijving uit Engeland. In de kersttijd maakte men een 'kissing bough' door middel van twee hoepels versierd met hulst, klimop en linten. Daar werden vaak - [Sinterklaas en Wodan: wie zoet is krijgt lekkers, wie stout is..](https://abedeverteller.nl/sinterwodan/) - Sint is een boeman, laat dat duidelijk zijn. Een boeman is een waarschuwing voor kinderen: blijf uit de buurt van water, anders grijpt de waternekker je (anders verdrink je)! Blijf in de buurt van het huis, anders pakt de weerwolf je (anders verdwaal je)! Ga in het donker niet buiten spelen, want anders grijpt de - [De horrorsint: Sinterklaas als boeman](https://abedeverteller.nl/de-horrorsint-sinterklaas-als-boeman/) - Enkele jaren geleden kwam de Sint op het filmdoek terecht als horrorsint. Strookt dit wel met zijn imago als goede kindervriend? Vanuit de traditie bekeken in ieder geval wel. Sinterklaas was altijd eng bedoelt, hij was een kinderschrik, een boeman. Er waren vroeger meerdere boemannen; als je in het koren liep kon de korenwolf komen om - [Sint Juttemis, pausin Johanna en de kakstoel](https://abedeverteller.nl/sint-juttemis-pausin-johanna-en-de-kakstoel/) - Misschien ken je de uitspraak wel; ‘met Sint Juttemis’ (vroeger nog aangevuld met ‘als de kalveren op het ijs dansen’). Het is te vergelijken met ‘als Pasen en Pinksteren op één dag vallen’, dus nooit. Maar wie is die Sint Jutte? Officieel heeft zij nooit bestaan en is er dus ook geen speciale dag waarop - [Taxus: Boom van dood en eeuwig leven](https://abedeverteller.nl/taxus/) - De taxus (lat. Taxus Baccata) is een altijd groene naaldboom. Hij heeft platte naalden die lijken op die van de spar en een schilverende roodbruine bast. Je ziet ze veel in formele tuinen – zoals Versailles - omdat ze zo mooi in vele vormen gesnoeid kunnen worden. Taxus komt van taxon wat boog betekent. Baccata - [Klavertje drie brengt geluk!](https://abedeverteller.nl/klavertje-drie-brengt-geluk/) - Klaver vier brengt geluk zeggen ze. Wie deze bij zich draagt kan dwars door een betovering heen kijken en wordt niet bedrogen. In een Duitse sage laat een tovenaar een haan een balk in de bek dragen. Iedereen verwondert zich, behalve een meisje dat een mand met klaver- waaronder een klaver vier - draagt. Zij ## Pagina's - [De Verhalenverteller](https://abedeverteller.nl/) - Verhalenverteller van mythen en sprookjes van de Kelten, Vikingverhalen, ridderverhalen, Griekse mythen, sprookjes, Nederlandse sagen en nog veel meer. - [Agenda 2026](https://abedeverteller.nl/agenda/) - Hier zie je de agenda 2026 van mijn eerstvolgende openbare optredens. Wees welkom om hier een van mijn voorstellingen mee te maken! Hiernaast heb ik vele particuliere optredens. Voel je vrij om toch te mailen als je me wilt boeken voor een van de bovengenoemde dagen. Mogelijk ben ik wel beschikbaar voor een ander dagdeel. - [Contact en prijzen](https://abedeverteller.nl/contactenprijzen/) - Wil je contact met mij opnemen? Wil je meer informatie of wil je mij uitnodigen om bij jou een verhaal, workshop, lezing of wandeling te komen geven? Ik ben per e-mail en telefonisch bereikbaar: abedeverteller1@gmail.com of abedeverteller@hotmail.com 061 803 5303 Prijzen Let wel; deze prijzen zijn indicaties en exclusief eventuele onkosten. Optredens Een verteloptreden - [Bomenwandeling](https://abedeverteller.nl/bomenwandeling/) - Verhalende bomenwandeling Foto: Maurits Huster Leer de bomen van Nederland kennen aan de hand van hun mooiste verhalen en symboliek! Een wandeling met bomenverhalen en anekdotes zal zo´n 1 à 2 uur beslaan en niet meer dan een paar kilometer lang zijn. Ik zal bij verschillende soorten bomen en bij bepaalde markante bomen uitgebreid stil - [Lezing symbolen en verhalen](https://abedeverteller.nl/lezing-symboliek/) - Mythen en sprookjes hebben voor mij een diepere betekenis. Het is een persoonlijke queeste geworden om uit verhalen en symbolen die innerlijke betekenis te destilleren. Hier haal ik mijn zingeving uit, mijn kijk op de wereld. Uren kan ik doorbrengen met onderzoek naar, en mijmeren over, de betekenis en symboliek van bijvoorbeeld de alruinswortel, de - [Filmpjes en foto's](https://abedeverteller.nl/filmpjes-en-fotos/) - Op mijn youtubekanaal kan je meerdere videos vinden met mijn verhalen en lezingen. Hieronder een selectie met verteloptredens door de jaren heen: http://youtu.be/h-WvIe53jhE https://vimeo.com/258499878 http://youtu.be/GSKHPact6PE http://youtu.be/v4LV2Si6iSY http://youtu.be/Qt5j4JQcQ8A https://www.youtube.com/watch?v=LrpnC8cEmZw&t=385s - [Foto's 2005-2019](https://abedeverteller.nl/fotos-2005-2017/) - Hier een selectie van de leukste foto’s over de jaren heen tot en met 2019. Met dank aan de fotografen: Django Robberts, Jan Gnodde, Kees Stravers, Don Bakhuizen, E. van Dijk en vele anderen. Keltfest mei 2013 Abe de Verteller in actie tijdens de Elf Fantasy Fair Castlefest 2013 - [Foto's 2022-2025](https://abedeverteller.nl/fotos-2022-2025/) - Hier enkele van mijn mooiste foto's van de afgelopen jaren. (Met dank aan de fotografen: Orkfotografie, Remko Vogelzang, Max Woudenberg e.v.a.) - [Workshop verhalen vertellen](https://abedeverteller.nl/workshop-verhalen-vertellen/) - Voor wie leren wil om een boeiend verhaal te vertellen geef ik een aantal malen per jaar een dagtraining verhalen vertellen. Hiernaast kan je ook een workshop verhalen vertellen bij mij boeken met je eigen groep. Ook individuele begeleiding bij het presenteren van een verhaal is mogelijk. Dit kan op je eigen locatie, maar ook - [Diensten](https://abedeverteller.nl/diensten/) - Op zoek naar een verteller voor jouw evenement of project? Abe de Verteller brengt verhalen tot leven met voorstellingen, workshops en lezingen. - [Artikelen](https://abedeverteller.nl/artikelen/) - Op deze pagina staan 122 artikelen die ik heb geschreven over mijn favoriete onderwerpen: elfen, heksen, bomen en kruiden, symbolen, kerst/Sinterklaas en andere jaarfeesten, sprookjes en nog veel meer. Over al deze onderwerpen kan ik ook een lezing geven, indien gewenst gecombineerd met een verteloptreden. Mijn artikelen komen tot stand door het meeste uit de - [Boek: De verhalen van Amersfoort](https://abedeverteller.nl/boek-de-verhalen-van-amersfoort/) - In ‘De Verhalen van Amersfoort’ worden bijna alle sagen en legendarische gebeurtenissen verteld die zich in Amersfoort en haar directe omgeving hebben afgespeeld. Lees meer over de vele wonderen die Maria in Amersfoort heeft gedaan en over de gruwelijke heksenvervolgingen die hier in de zestiende eeuw hebben plaatsgevonden. Geniet ook van de sage van het - [Boek: Witte wieven, weerwolven en waternekkers](https://abedeverteller.nl/boek-witte-wieven-weerwolven-en-waternekkers/) - In mijn vierde boek 'Witte wieven, weerwolven en waternekkers' (uitgegeven oktober 2017) geef ik een uitgebreide beschrijving van alle honderdveertig elfen, geesten en andere wonderlijke wezens uit de Nederlandse en Vlaamse volkscultuur. In tien hoofdstukken worden de belangrijkste wezens tot in detail beschreven. Je leert de geschiedenis en symboliek kennen van de waternekker en de - [Bomenboeken](https://abedeverteller.nl/boek-abe-de-verteller/) - Als verhalenverteller en als begeleider van bomenwandelingen ben ik al vele jaren bezig met mijn passie voor bomen en kruiden. Mijn kennis over folklore, mythologie en symboliek van bomen en kruiden heb ik opgeschreven in twee boeken. In 2012 verscheen 'De symboliek van bomen' over de bomen (en enkele planten) van de Keltische bomenkalender. In - [Handfasting ceremonie](https://abedeverteller.nl/handfasting-ceremonie/) - #Wanneer je van plan bent om in het huwelijk te treden en daarbij een authentiek en verbindend ritueel zoekt dan is een handfasting wellicht iets voor jou! Dit mooie, oude ritueel is een sterke bekrachtiging van jullie band als liefdespartners. Dit ritueel doe ik nu al enkele jaren met veel plezier en toewijding. Dat doe - [Bio Abe de Verteller](https://abedeverteller.nl/pagina2/) - foto: Django Roberts Hoe ben ik verhalenverteller geworden? Ik werd in 1970 geboren in de Friese hoofdstad Leeuwarden als Abe Jasper van der Veen. Mijn jeugd bracht ik door in het kleine dorpje Ryptsjerk. Ik was een dromer en hield vooral van muziek en boeken lezen. Na het VWO ging ik in 1990 geschiedenis studeren - [Verhalen- en symbolenconsult](https://abedeverteller.nl/sprookjes-symbolen-consult-met-reading/) - Ik bied je een één op één consult aan (bij mij thuis in Amersfoort of on-line) waarin we o.a. aan de slag gaan met de verhalen die je raken, de symbolen die je bijblijven en de passie die je zoekt of al hebt gevonden. Ik maak gebruik van verschillende werkvormen zoals verhalende visualisaties, trance, reading - [Verhalen schrijven](https://abedeverteller.nl/workshop-verhalen-schrijven/) - Verhalenschrijfworkshop In deze workshop leer je je eigen persoonlijk avontuur of sprookje te schrijven. Alle elementen die een rol kunnen spelen in een fantasierijk avontuur komen aan de orde. Zowel de plaatsing in een verhaal als de symboliek van het verhalende element. Je kan denken aan: welk wapen gebruikt de held, wat is zijn doel, - [Boek: De Kracht van Symbolen](https://abedeverteller.nl/boek-de-kracht-van-symbolen/) - In mijn nieuwste boek 'De Kracht van Symbolen (uitgegeven november 2021) geef ik een uitgebreide beschrijving van de krachtigste symbolen uit de Westerse esoterie. Maak kennis met o.a. de Graal, het pentagram, het labyrint, de Groene man en de Sheela na Gig! Voor mij is een symbool een poort of een wegwijzer naar de ‘andere’, - [Natuurbeleving](https://abedeverteller.nl/bomenwandeling/natuurbelevingswandeling/) - Een natuurbelevingswandeling is een intense ervaring! Door middel van een mix van verhalen en natuurbelevingsopdrachten kan ik je een bijzondere wandeling door de natuur aanbieden. Deze zal je de ogen voor de schoonheid van de natuur doen openen. De oefeningen liggen op het gebied van anders en intensiever voelen, horen en zien. Ze kunnen zeer - [Verhalen op Maat](https://abedeverteller.nl/verhalen-op-maat-2/) - Naast de traditionele verhalen kan ik ook voor u een 'Verhaal op Maat' maken. Ik vertel dan voor uw publiek een verhaal dat ik geheel op uw wensen heb toegesneden. Al meerdere malen heb ik voor diverse gelegenheden toepasselijke verhalen bedacht aan de hand van uw wensen of met behulp van door u aangedragen materiaal. - [Stadswandeling Amersfoort](https://abedeverteller.nl/verhalenwandeling-amersfoort/) - Verhalende stadswandeling door de binnenstad van Amersfoort Amersfoort is al meer dan twintig jaar mijn stad! Ik kan voor uw groep een stadswandeling begeleiden met de mooiste verhalen van Amersfoort. Na jarenlang verhalende stadswandelingen te hebben gedaan heb ik er zelfs een boek over geschreven: 'De Verhalen van Amersfoort'. Het is een stad met een - [Optreden met muziek](https://abedeverteller.nl/verteloptreden-met-muziek/) - Het is ook mogelijk om een verteloptreden te boeken waarbij het verhaal begeleid wordt door een violiste of een harpiste! De getalenteerde muzikante Meidi Goh zal het verhaal muzikaal begeleiden met de viool of de viola da gamba. Daardoor wint het verhaal aan kracht, sfeer en diepgang. Meidi is een begenadigd speler en zangeres van - [Verteloptreden](https://abedeverteller.nl/verteloptreden/) - De passie van het verhalen vertellen Foto: Jan Gnodde Waarom ben ik zo aan het verhalen vertellen verknocht geraakt? Vertellen is mijn grote passie. Soms zit ik zo in mijn verhaal dat het voelt alsof ik er zelf in ronddwaal! Tegelijk vind ik het ook heerlijk om met mijn publiek te spelen. Ze te laten - [Foto's 2020 en '21](https://abedeverteller.nl/fotos-2020-en-21/) - Met dank aan de fotografen o.a.: Django Robberts, Rob bakker, @volvertrouwen en Peter Fortyseven (Ik heb geprobeerd alle fotografen te achterhalen, wordt je niet genoemd of wil je de foto verwijderd zien stuur me dan svp even een mailtje) In februari in park de Hoge Veluwe met Iris op de harp Fotograaf Cyclerob - [Foto's 2019](https://abedeverteller.nl/fotos-2019/) - Met dank aan de fotografen o.a.: Kees Stravers, Vincent Wibier, Dineke van Dal, Johan de Wal (Ik heb geprobeerd alle fotografen te achterhalen, wordt je niet genoemd of wil je de foto verwijderd zien stuur me dan svp even een mailtje) - [Foto's 2018](https://abedeverteller.nl/fotos-2018-en-2019/) - Met dank aan de fotografen o.a.: Peter Heijen, Kees Stravers, Maurits Huster, Cliff de Booy (Ik heb geprobeerd alle fotografen te achterhalen, wordt je niet genoemd of wil je de foto verwijdert zien stuur me dan svp even een mailtje) Fotograaf: Kees Stravers - [Foto's 2016](https://abedeverteller.nl/fotos-2016/) - Met dank aan vele fotografen o.a.: Kees Stravers, Bram Oosterhuis en Rezien fotografie (Ik heb geprobeerd alle fotografen te achterhalen, wordt je niet genoemd of wil je de foto verwijdert zien stuur me dan svp even een mailtje) [portfolio_slideshow] - [Reading en healing](https://abedeverteller.nl/reading-en-healing/) - Ik kan je een sessie aanbieden die bestaat uit een healing met reiki en een reading onderdeel. Tijdens zo'n behandeling ga ik in interactie met je energetische wezen. Ik ga kijken naar je aura, je aarding en je chakra's. Mogelijk komen hier ook symbolen naar voren. Tijdens deze interactie kan ik je levensenergie (ook wel - [De 75 mooiste verhalen uit mijn repertoire](https://abedeverteller.nl/de-verhalen-top-50-aller-tijden-uit-mijn-repertoire/) - Door te klikken kan je het desbetreffende verhaal in originele of samengevatte versie lezen. Ook vindt je zo een aantal filmpjes met de desbetreffende verhalen. Eigenlijk horen ze natuurlijk 'live' aan je verteld te worden ;) 1 Gawain en de Groene ridder 2 De dochter van de trollenvrouw Noorse ballade 3 De ring van de - [Germaanse/ Scandinavische mythen en saga’s](https://abedeverteller.nl/germaanse-scandinavische-mythen-en-sagas/) - X = Heb ik één keer of weinig verteld XX = Heb ik vaak verteld O = Wil ik nog vertellen Godenverhalen uit de Edda (Ijsland) Het scheppingsverhaal xx De strijd tussen de Asen en de Wanen xx De bouw van de muur rond Asgaard xx De wijsheidsqueeste van Odin x De roof van - [Griekse mythen](https://abedeverteller.nl/griekse-mythen/) - X = Heb ik één keer of weinig verteld XX = Heb ik vaak verteld O = Wil ik nog vertellen De Olympische scheppingsmythe en de geboorte van Kronos en Zeus xx Het huwelijk van Hera en Zeus en de daden van Hephaistos xx De roof van Persephone xx Prometheus en de kruik van Pandora - [Diverse verhalen](https://abedeverteller.nl/diverse-verhalen/) - X = Heb ik één keer of weinig verteld XX = Heb ik vaak verteld O = Wil ik nog vertellen Franse verhalen De drie musketiers xx Sint en Kerstvertellingen Het kleinste kado, het wakkere fluitje xx Het paard van Sinterklaas is ziek xx Zwarte Piet in de koelkast xx Drie heiligenlegenden van Sint Nicolaas - [Nederlandse sagen](https://abedeverteller.nl/nederlandse-sagen/) - X = Heb ik één keer of weinig verteld XX = Heb ik vaak verteld O = Wil ik nog vertellen Nederlandse sagen en legenden De weerwolf met de zakdoek xx De kabouter in de molen xx De koning der slangen xx Het zeepaard van Volendam xx De tijd is daar, de man nog niet - [Klassieke sprookjes](https://abedeverteller.nl/klassieke-sprookjes/) - X = Heb ik één keer of weinig verteld XX = Heb ik vaak verteld O = Wil ik nog vertellen Sprookjes van Grimm Hoe het winterkoninkje z´n naam kreeg xx Ijzerhans xx De duivel en de drie gouden haren xx De drie mannetjes in het bos xx Vrouw Holle xx Doornroosje xx De nimf - [Mythen en verhalen uit Azië en Amerika](https://abedeverteller.nl/mythen-en-verhalen-uit-azie/) - XX = Heb ik vaak verteld X = Heb ik één keer of weinig verteld O = Wil ik nog vertellen Egyptische mythen Isis en Osiris xx De schepping door Atoem xx Sumerische mythen Het epos van Gilgamesh xx Inanna en Dumuzi x De afdaling van Inanna in de onderwereld (en de Huluppuboom) xx Enuma - [Mijn verhalenrepertoire](https://abedeverteller.nl/home/vertelde-verhalen/) - Foto: Django Roberts Ik vertel vooral de verhalen uit de orale Westerse traditie. Verhalen van eeuwen oud, waarvan niemand weet of ze bedacht of ontstaan zijn. Dit zijn de verhalen die mij kracht en inspiratie geven. Tot nu toe heb ik 400 verschillende verhalen één of meerdere keren verteld. Ik kan de meeste verhalen uit - [Kerstverhalenverteller](https://abedeverteller.nl/kerstverhalen/) - Bij Kerst en Oud en Nieuw horen sfeervolle verhalen om samen lekker dicht tegen de kachel te kruipen of onder de kerstboom te schuilen. Met kerst kan ik je de mooiste kerstverhalen uit mijn brede repertoire vertellen. Dit is ook mogelijk in combinatie met harpspel of de virtuoze klanken van een viola da gamba. Mogelijke - [Meer over de verhalenverteller](https://abedeverteller.nl/home/meerinfo/) - Meer over Abe de Verteller foto: Django Roberts Vertellen is mijn grote passie. Soms zit ik zo in mijn verhaal dat het voelt alsof ik er zelf in ronddwaal! Tegelijk vind ik het ook heerlijk om met mijn publiek te spelen. Ze te laten lachen of te doen ontroeren. Elke keer is het vertellen ook - [Boeken](https://abedeverteller.nl/boeken/) - De Kracht van Symbolen In mijn boek ‘De Kracht van Symbolen (uitgegeven november 2021) geef ik een uitgebreide beschrijving van de krachtigste symbolen uit de Westerse esoterie. Maak kennis met o.a. de Graal, het pentagram, het labyrint, de Groene man en de Sheela na Gig! Voor mij is een symbool een poort of een wegwijzer - [Vertelarrangement](https://abedeverteller.nl/diensten/vertelarrangement/) - Zeer geschikt voor bedrijfsuitjes en familiedagen is het vertelarrangement. Dit arrangement combineert diverse vertelactiviteiten met elkaar om zo tot een leerzame,inspirerende, speelse en boeiende dag te komen! Mogelijkheden zijn: Dag van de verhalen 9:30 - 11:00 Verhaal vertelt door Abe bv. een sage van de streek en een verhalenschrijfworkshop 11:00 - 13:00 Boswandeling met diverse verhalen, - [De dag van de Groene Man](https://abedeverteller.nl/workshop-de-groene-man/) - De groene man is voor mij het symbool voor verbinding tussen mens en natuur. het groene natuurlijke deel in jezelf en het menselijke deel wat je kan vinden in de natuur. Over de betekenis van de Groene Man geef ik elk jaar een workshopdag. Deze dag werd in 2019 in juli gehouden en was wederom - [Verhalen in het park](https://abedeverteller.nl/verhalen-in-het-park/) - Ongeveer vijf keer in het jaar doe ik een vertelvoorstelling in een openluchttheater in park Schothorst, in de Middeleeuwse boerderij of een andere locatie te Amersfoort. Je hoeft hiervoor alleen maar naar het onderstaande adres te komen en ik ga met de hoed rond voor een vrijwillige bijdrage. Waar? De Middeleeeuwse boerderij ligt in het - [Ridderverhalen rondom koning Arthur en koning Karel](https://abedeverteller.nl/ridderverhalen-rondom-koning-arthur-en-koning-karel/) - X = Heb ik één keer of weinig verteld XX = Heb ik vaak verteld O = Wil ik nog vertellen rondom Koning Arthur De geboorte van Merlijn en de toren van Vortigern xx Geboorte en jeugd van koning Arthur xx Het duel van Arthur tegen Accolon xx Gawain en de Groene ridder xx Gawain - [The Storyteller](https://abedeverteller.nl/abe-the-storyteller/) - Foto: Django Roberts Welcome in my world of stories! Storytelling is my way of life. I tell them by the fireside and under ancient trees, but I also tell the myth and lore of ancient times in more modern settings. You can see me performing on many festivals and parties in the Netherlands and Vlaanderen. I - [Foto's 2017](https://abedeverteller.nl/fotos-2017/) - Met dank aan de fotografen o.a.: Django Robberts (Foto's in blauwe hemd) en Jan Gnodde, (Ik heb geprobeerd alle fotografen te achterhalen, wordt je niet genoemd of wil je de foto verwijdert zien stuur me dan svp even een mailtje) [portfolio_slideshow] - [Vakantieweek 2016](https://abedeverteller.nl/vakantieweek-2016/) - In 2016 organiseer ik voor de negende keer een vakantieweek. Deze is van 18-24 juli in de Hobbitstee. De vakantieweek is bedoeld om je te laten inspireren door de prachtige Drentse natuur èn door mijn mooie verhalen om zo dieper bij jezelf en dichter bij de natuur te komen. We overnachten in tent of tipi op het terrein - [Foto's 2015](https://abedeverteller.nl/fotos-2015/) - Met dank aan vele fotografen o.a.: Don Bakhuizen, Bart Treuren, Diane van de Burgwal, Marlein Bosch, Bart Huiskamp, Pierre Jacobs en Hans Heemskerk (Ik heb geprobeerd alle fotografen te achterhalen, wordt je niet genoemd of wil je de foto verwijdert zien stuur me dan svp even een mailtje) [portfolio_slideshow] - [Foto's Vakantieweek 2014 en 2015](https://abedeverteller.nl/fotos-vakantieweek-2014-en-2015/) - [portfolio_slideshow] - [Foto's 2014](https://abedeverteller.nl/fotos-2014/) - Met dank aan vele fotografen: o.a. Don Bakhuizen, JRM fotografie, Peredur van de Drakentoren, Rob Wienk, Alice Karen Burridge en Dorothy Everwennink [portfolio_slideshow] - [Foto's vakantie 2009/2012](https://abedeverteller.nl/vakantieweek-2016/fotos-vakantie-20092012/) - [portfolio_slideshow width=650] - [Keltische mythen en sagen](https://abedeverteller.nl/keltische-mythen-en-middeleeuwse-verhalen/) - X = Heb ik één keer of weinig verteld XX = Heb ik vaak verteld O = Wil ik nog vertellen Keltische mythen rondom de Tuatha dé Danann (Iers) De komst van de Tuatha de Dannan / Hoe Hoe de elfen in Ierland kwamen xx De harp der seizoenen xx De ketel van de Dagda - [Foto's 2013](https://abedeverteller.nl/fotos-2013/) - Met dank aan vele fotografen! (E. van Dijk www.guerrillaphotography.net, Kevin Broer, Marissa Kollenstart, John Middelman, Dorothy Everwennink e.v.a.) [portfolio_slideshow id=1457] - [Foto's Vakantieweek 'into the wild' 2013](https://abedeverteller.nl/fotos-vakantieweek-into-the-wild-2013/) - [Foto's 2011](https://abedeverteller.nl/filmpjes-en-fotos/2011-2/) - [portfolio_slideshow] - [Foto's 2012](https://abedeverteller.nl/filmpjes-en-fotos/2012-2/) - [portfolio_slideshow] - [Foto's bomenwandeling](https://abedeverteller.nl/bomenwandeling/fotos-bomenwandeling-2010/) - [portfolio_slideshow] - [Keltische sagen en sprookjes](https://abedeverteller.nl/keltische-sagen-en-sprookjes/) - X = Heb ik één keer of weinig verteld XX = Heb ik vaak verteld O = Wil ik nog vertellen Ierse elfen- en heksensprookjes De leprechaun xx Driemaal lacht de Leprechaun x De bochel van Lusmore xx De verdwaalplag / ‘Pixieled’ xx Guleesh en de elfen xx De gekookte eierschalen xx De gehoornde ## Categorieën - [Geen categorie](https://abedeverteller.nl/category/geen-categorie/) - [Jaarfeesten](https://abedeverteller.nl/category/jaarfeesten/) - [Elfen- en geestwezens](https://abedeverteller.nl/category/elfen-en-geestwezens/) - [Symboliek van verhalen](https://abedeverteller.nl/category/symboliek-van-verhalen/) - [Symboliek van bomen en kruiden](https://abedeverteller.nl/category/symboliek-van-bomen-en-kruiden/) - [Symbolen](https://abedeverteller.nl/category/symbolen/) - [Sinterklaasartikelen](https://abedeverteller.nl/category/sinterklaasartikelen/) - [Heksen en Tovenaars](https://abedeverteller.nl/category/heksen-en-tovenaars/) - [Sprookjes](https://abedeverteller.nl/category/sprookjes/) - [Symboliek in de kunst](https://abedeverteller.nl/category/symboliek-in-de-kunst/) ## Tags - [braam](https://abedeverteller.nl/tag/braam/) - [fallus](https://abedeverteller.nl/tag/fallus/) - [garden gnome](https://abedeverteller.nl/tag/garden-gnome/) - [lucifer](https://abedeverteller.nl/tag/lucifer/) - [ostara](https://abedeverteller.nl/tag/ostara/) - [groene man](https://abedeverteller.nl/tag/groene-man/) - [groeneman](https://abedeverteller.nl/tag/groeneman/) - [fouettard](https://abedeverteller.nl/tag/fouettard/) - [kinderschrik](https://abedeverteller.nl/tag/kinderschrik/) - [klaubauf](https://abedeverteller.nl/tag/klaubauf/) - [krampus](https://abedeverteller.nl/tag/krampus/) - [père fouettard](https://abedeverteller.nl/tag/pere-fouettard/) - [ruprecht](https://abedeverteller.nl/tag/ruprecht/) - [Schmützli](https://abedeverteller.nl/tag/schmutzli/) - [sint nicolaas zwarte piet](https://abedeverteller.nl/tag/sint-nicolaas-zwarte-piet/) - [sinterklaas](https://abedeverteller.nl/tag/sinterklaas/) - [de hobbit](https://abedeverteller.nl/tag/de-hobbit/) - [goblin](https://abedeverteller.nl/tag/goblin/) - [gollum](https://abedeverteller.nl/tag/gollum/) - [hob](https://abedeverteller.nl/tag/hob/) - [hobbit](https://abedeverteller.nl/tag/hobbit/) - [hobgoblin](https://abedeverteller.nl/tag/hobgoblin/) - [hole in the ground](https://abedeverteller.nl/tag/hole-in-the-ground/) - [j r r tolkien](https://abedeverteller.nl/tag/j-r-r-tolkien/) - [sidhe](https://abedeverteller.nl/tag/sidhe/) - [tolkien](https://abedeverteller.nl/tag/tolkien/) - [kus](https://abedeverteller.nl/tag/kus/) - [balder](https://abedeverteller.nl/tag/balder/) - [golden bough](https://abedeverteller.nl/tag/golden-bough/) - [mare](https://abedeverteller.nl/tag/mare/) - [maretak](https://abedeverteller.nl/tag/maretak/) - [mistletoe](https://abedeverteller.nl/tag/mistletoe/) - [plinius](https://abedeverteller.nl/tag/plinius/) - [vogellijm](https://abedeverteller.nl/tag/vogellijm/) - [elfen](https://abedeverteller.nl/tag/elfen/) - [geesten](https://abedeverteller.nl/tag/geesten/) - [heksen](https://abedeverteller.nl/tag/heksen/) - [juffers](https://abedeverteller.nl/tag/juffers/) - [nevelslierten](https://abedeverteller.nl/tag/nevelslierten/) - [picardt](https://abedeverteller.nl/tag/picardt/) - [witte wieven](https://abedeverteller.nl/tag/witte-wieven/) - [wittewieven](https://abedeverteller.nl/tag/wittewieven/) - [barchem](https://abedeverteller.nl/tag/barchem/) - [elvenschot](https://abedeverteller.nl/tag/elvenschot/) - [heksenschot](https://abedeverteller.nl/tag/heksenschot/) - [maalkruis](https://abedeverteller.nl/tag/maalkruis/) - [niendeur](https://abedeverteller.nl/tag/niendeur/) - [spit](https://abedeverteller.nl/tag/spit/) - [stiepelteken](https://abedeverteller.nl/tag/stiepelteken/) - [witte wievenkuil](https://abedeverteller.nl/tag/witte-wievenkuil/) - [zwiep](https://abedeverteller.nl/tag/zwiep/) - [aphrodite kallipygos](https://abedeverteller.nl/tag/aphrodite-kallipygos/) - [billen](https://abedeverteller.nl/tag/billen/) - [eros](https://abedeverteller.nl/tag/eros/) - [hart](https://abedeverteller.nl/tag/hart/) - [hartje](https://abedeverteller.nl/tag/hartje/) - [hartsymbool](https://abedeverteller.nl/tag/hartsymbool/) - [heart](https://abedeverteller.nl/tag/heart/) - [hertha](https://abedeverteller.nl/tag/hertha/) - [symboliek hart](https://abedeverteller.nl/tag/symboliek-hart/) - [valentijn](https://abedeverteller.nl/tag/valentijn/) - [venus](https://abedeverteller.nl/tag/venus/) - [venusheuvel](https://abedeverteller.nl/tag/venusheuvel/) - [Amersfoort](https://abedeverteller.nl/tag/amersfoort/) - [ansfridus](https://abedeverteller.nl/tag/ansfridus/) - [artio](https://abedeverteller.nl/tag/artio/) - [Cunera](https://abedeverteller.nl/tag/cunera/) - [heiligenberg](https://abedeverteller.nl/tag/heiligenberg/) - [hohorst](https://abedeverteller.nl/tag/hohorst/) - [horsel](https://abedeverteller.nl/tag/horsel/) - [krachtplaats](https://abedeverteller.nl/tag/krachtplaats/) - [krachtplek](https://abedeverteller.nl/tag/krachtplek/) - [ursula](https://abedeverteller.nl/tag/ursula/) - [vingerhoedskruid](https://abedeverteller.nl/tag/vingerhoedskruid/) - [Zwanenwater](https://abedeverteller.nl/tag/zwanenwater/) - [edda](https://abedeverteller.nl/tag/edda/) - [gedenkstenen van Gotland](https://abedeverteller.nl/tag/gedenkstenen-van-gotland/) - [gotland](https://abedeverteller.nl/tag/gotland/) - [hrungnir](https://abedeverteller.nl/tag/hrungnir/) - [hrungnishjarta](https://abedeverteller.nl/tag/hrungnishjarta/) - [knoop van de vala](https://abedeverteller.nl/tag/knoop-van-de-vala/) - [sleipnir](https://abedeverteller.nl/tag/sleipnir/) - [stora hammar](https://abedeverteller.nl/tag/stora-hammar/) - [triquetra](https://abedeverteller.nl/tag/triquetra/) - [valhalla](https://abedeverteller.nl/tag/valhalla/) - [valknut](https://abedeverteller.nl/tag/valknut/) - [valknutr](https://abedeverteller.nl/tag/valknutr/) - [valr](https://abedeverteller.nl/tag/valr/) - [adonis](https://abedeverteller.nl/tag/adonis/) - [anemoon](https://abedeverteller.nl/tag/anemoon/) - [attis](https://abedeverteller.nl/tag/attis/) - [hyacint](https://abedeverteller.nl/tag/hyacint/) - [hyakinthos](https://abedeverteller.nl/tag/hyakinthos/) - [krokos](https://abedeverteller.nl/tag/krokos/) - [krokus](https://abedeverteller.nl/tag/krokus/) - [narcis](https://abedeverteller.nl/tag/narcis/) - [narcissus](https://abedeverteller.nl/tag/narcissus/) - [viooltje](https://abedeverteller.nl/tag/viooltje/) - [koning](https://abedeverteller.nl/tag/koning/) - [kroning](https://abedeverteller.nl/tag/kroning/) - [Lia Fail](https://abedeverteller.nl/tag/lia-fail/) - [Scone](https://abedeverteller.nl/tag/scone/) - [steen](https://abedeverteller.nl/tag/steen/) - [steen van het noodlot](https://abedeverteller.nl/tag/steen-van-het-noodlot/) - [steen van Scone](https://abedeverteller.nl/tag/steen-van-scone/) - [Tara](https://abedeverteller.nl/tag/tara/) - [troon](https://abedeverteller.nl/tag/troon/) - [troon van Westminster](https://abedeverteller.nl/tag/troon-van-westminster/) - [arthur](https://abedeverteller.nl/tag/arthur/) - [barnstok](https://abedeverteller.nl/tag/barnstok/) - [excalibur](https://abedeverteller.nl/tag/excalibur/) - [galahad](https://abedeverteller.nl/tag/galahad/) - [graal](https://abedeverteller.nl/tag/graal/) - [koning arthur](https://abedeverteller.nl/tag/koning-arthur/) - [sigmund](https://abedeverteller.nl/tag/sigmund/) - [zwaard in de steen](https://abedeverteller.nl/tag/zwaard-in-de-steen/) - [de ene ring](https://abedeverteller.nl/tag/de-ene-ring/) - [gyges](https://abedeverteller.nl/tag/gyges/) - [lord of the rings](https://abedeverteller.nl/tag/lord-of-the-rings/) - [LOTR](https://abedeverteller.nl/tag/lotr/) - [nibelungen](https://abedeverteller.nl/tag/nibelungen/) - [ring](https://abedeverteller.nl/tag/ring/) - [salomo](https://abedeverteller.nl/tag/salomo/) - [salomonszegel](https://abedeverteller.nl/tag/salomonszegel/) - [the one ring](https://abedeverteller.nl/tag/the-one-ring/) - [adelaar](https://abedeverteller.nl/tag/adelaar/) - [grimm](https://abedeverteller.nl/tag/grimm/) - [sprookje](https://abedeverteller.nl/tag/sprookje/) - [sprookje winterkoninkje](https://abedeverteller.nl/tag/sprookje-winterkoninkje/) - [winterkoninkje](https://abedeverteller.nl/tag/winterkoninkje/) - [wren](https://abedeverteller.nl/tag/wren/) - [zaunkönig](https://abedeverteller.nl/tag/zaunkonig/) - [abramelin](https://abedeverteller.nl/tag/abramelin/) - [alruin](https://abedeverteller.nl/tag/alruin/) - [Atoem](https://abedeverteller.nl/tag/atoem/) - [aurora](https://abedeverteller.nl/tag/aurora/) - [balthasar](https://abedeverteller.nl/tag/balthasar/) - [bezemsteel](https://abedeverteller.nl/tag/bezemsteel/) - [bilzenkruid](https://abedeverteller.nl/tag/bilzenkruid/) - [bocca della verita](https://abedeverteller.nl/tag/bocca-della-verita/) - [boliaun](https://abedeverteller.nl/tag/boliaun/) - [bomen](https://abedeverteller.nl/tag/bomen/) - [bonen](https://abedeverteller.nl/tag/bonen/) - [bonenkoek](https://abedeverteller.nl/tag/bonenkoek/) - [bonentaart](https://abedeverteller.nl/tag/bonentaart/) - [booghout](https://abedeverteller.nl/tag/booghout/) - [boon](https://abedeverteller.nl/tag/boon/) - [bramen](https://abedeverteller.nl/tag/bramen/) - [brownie](https://abedeverteller.nl/tag/brownie/) - [chaos](https://abedeverteller.nl/tag/chaos/) - [clubs](https://abedeverteller.nl/tag/clubs/) - [cluricaun](https://abedeverteller.nl/tag/cluricaun/) - [diana](https://abedeverteller.nl/tag/diana/) - [dildo](https://abedeverteller.nl/tag/dildo/) - [drie koningen](https://abedeverteller.nl/tag/drie-koningen/) - [driekoningen](https://abedeverteller.nl/tag/driekoningen/) - [duivel](https://abedeverteller.nl/tag/duivel/) - [dwaallicht](https://abedeverteller.nl/tag/dwaallicht/) - [Egyptische mythe](https://abedeverteller.nl/tag/egyptische-mythe/) - [eieren](https://abedeverteller.nl/tag/eieren/) - [elf](https://abedeverteller.nl/tag/elf/) - [Enneade](https://abedeverteller.nl/tag/enneade/) - [eos](https://abedeverteller.nl/tag/eos/) - [eostra](https://abedeverteller.nl/tag/eostra/) - [eostre](https://abedeverteller.nl/tag/eostre/) - [fairy](https://abedeverteller.nl/tag/fairy/) - [fallische kabouter](https://abedeverteller.nl/tag/fallische-kabouter/) - [galgenmannetje](https://abedeverteller.nl/tag/galgenmannetje/) - [geluk](https://abedeverteller.nl/tag/geluk/) - [genii cucullati](https://abedeverteller.nl/tag/genii-cucullati/) - [ginnungagap](https://abedeverteller.nl/tag/ginnungagap/) - [green george](https://abedeverteller.nl/tag/green-george/) - [green man](https://abedeverteller.nl/tag/green-man/) - [haard](https://abedeverteller.nl/tag/haard/) - [halloween](https://abedeverteller.nl/tag/halloween/) - [hallucinogene middelen](https://abedeverteller.nl/tag/hallucinogene-middelen/) - [harii](https://abedeverteller.nl/tag/harii/) - [hazenpootje](https://abedeverteller.nl/tag/hazenpootje/) - [heilig boontje](https://abedeverteller.nl/tag/heilig-boontje/) - [heks](https://abedeverteller.nl/tag/heks/) - [heksenzalf](https://abedeverteller.nl/tag/heksenzalf/) - [herfstequinox](https://abedeverteller.nl/tag/herfstequinox/) - [herodias](https://abedeverteller.nl/tag/herodias/) - [hnikar](https://abedeverteller.nl/tag/hnikar/) - [huisgeest](https://abedeverteller.nl/tag/huisgeest/) - [ierland](https://abedeverteller.nl/tag/ierland/) - [Ierse elven](https://abedeverteller.nl/tag/ierse-elven/) - [ijzerhard](https://abedeverteller.nl/tag/ijzerhard/) - [jack in the green](https://abedeverteller.nl/tag/jack-in-the-green/) - [jack lantern](https://abedeverteller.nl/tag/jack-lantern/) - [jack o lantern](https://abedeverteller.nl/tag/jack-o-lantern/) - [jacobskruiskruid](https://abedeverteller.nl/tag/jacobskruiskruid/) - [johanna](https://abedeverteller.nl/tag/johanna/) - [juttemis](https://abedeverteller.nl/tag/juttemis/) - [kabouter](https://abedeverteller.nl/tag/kabouter/) - [kabouters](https://abedeverteller.nl/tag/kabouters/) - [kakstoel](https://abedeverteller.nl/tag/kakstoel/) - [kaspar](https://abedeverteller.nl/tag/kaspar/) - [klabouter](https://abedeverteller.nl/tag/klabouter/) - [klaver](https://abedeverteller.nl/tag/klaver/) - [klaversymbool](https://abedeverteller.nl/tag/klaversymbool/) - [klavertje drie](https://abedeverteller.nl/tag/klavertje-drie/) - [klavertje vier](https://abedeverteller.nl/tag/klavertje-vier/) - [klissenboer](https://abedeverteller.nl/tag/klissenboer/) - [kobalos](https://abedeverteller.nl/tag/kobalos/) - [kobold](https://abedeverteller.nl/tag/kobold/) - [laren](https://abedeverteller.nl/tag/laren/) - [lares](https://abedeverteller.nl/tag/lares/) - [lente](https://abedeverteller.nl/tag/lente/) - [leprechaun](https://abedeverteller.nl/tag/leprechaun/) - [luilak](https://abedeverteller.nl/tag/luilak/) - [lutin](https://abedeverteller.nl/tag/lutin/) - [Maat](https://abedeverteller.nl/tag/maat/) - [mabon](https://abedeverteller.nl/tag/mabon/) - [melchior](https://abedeverteller.nl/tag/melchior/) - [michael](https://abedeverteller.nl/tag/michael/) - [naaldboom](https://abedeverteller.nl/tag/naaldboom/) - [nammu](https://abedeverteller.nl/tag/nammu/) - [Neter](https://abedeverteller.nl/tag/neter/) - [nicolaas](https://abedeverteller.nl/tag/nicolaas/) - [Nun](https://abedeverteller.nl/tag/nun/) - [Nut](https://abedeverteller.nl/tag/nut/) - [oceanos](https://abedeverteller.nl/tag/oceanos/) - [odin](https://abedeverteller.nl/tag/odin/) - [okeanos](https://abedeverteller.nl/tag/okeanos/) - [olwen](https://abedeverteller.nl/tag/olwen/) - [othinel](https://abedeverteller.nl/tag/othinel/) - [paas](https://abedeverteller.nl/tag/paas/) - [paashaas](https://abedeverteller.nl/tag/paashaas/) - [pasen](https://abedeverteller.nl/tag/pasen/) - [paus](https://abedeverteller.nl/tag/paus/) - [paus schandaal](https://abedeverteller.nl/tag/paus-schandaal/) - [pausin](https://abedeverteller.nl/tag/pausin/) - [penaten](https://abedeverteller.nl/tag/penaten/) - [penates](https://abedeverteller.nl/tag/penates/) - [pharaildis](https://abedeverteller.nl/tag/pharaildis/) - [pharel](https://abedeverteller.nl/tag/pharel/) - [pompoen](https://abedeverteller.nl/tag/pompoen/) - [priapus](https://abedeverteller.nl/tag/priapus/) - [regenboog](https://abedeverteller.nl/tag/regenboog/) - [Robin Hood](https://abedeverteller.nl/tag/robin-hood/) - [samhain](https://abedeverteller.nl/tag/samhain/) - [schepping](https://abedeverteller.nl/tag/schepping/) - [scheppingsmythe](https://abedeverteller.nl/tag/scheppingsmythe/) - [schouw](https://abedeverteller.nl/tag/schouw/) - [shamrakh](https://abedeverteller.nl/tag/shamrakh/) - [shamrock](https://abedeverteller.nl/tag/shamrock/) - [sint](https://abedeverteller.nl/tag/sint/) - [sint michael](https://abedeverteller.nl/tag/sint-michael/) - [sint nicolaas](https://abedeverteller.nl/tag/sint-nicolaas/) - [sint patrick](https://abedeverteller.nl/tag/sint-patrick/) - [spoken](https://abedeverteller.nl/tag/spoken/) - [spring](https://abedeverteller.nl/tag/spring/) - [sprookjes](https://abedeverteller.nl/tag/sprookjes/) - [styx](https://abedeverteller.nl/tag/styx/) - [taxus](https://abedeverteller.nl/tag/taxus/) - [taxus baccata](https://abedeverteller.nl/tag/taxus-baccata/) - [tethys](https://abedeverteller.nl/tag/tethys/) - [tomte](https://abedeverteller.nl/tag/tomte/) - [trefuilngid](https://abedeverteller.nl/tag/trefuilngid/) - [tuinboon](https://abedeverteller.nl/tag/tuinboon/) - [Ull](https://abedeverteller.nl/tag/ull/) - [Uller](https://abedeverteller.nl/tag/uller/) - [Ullr](https://abedeverteller.nl/tag/ullr/) - [unguentum pharelis](https://abedeverteller.nl/tag/unguentum-pharelis/) - [venijnboom](https://abedeverteller.nl/tag/venijnboom/) - [vliegzalf](https://abedeverteller.nl/tag/vliegzalf/) - [wichtelmanner](https://abedeverteller.nl/tag/wichtelmanner/) - [wilde jacht](https://abedeverteller.nl/tag/wilde-jacht/) - [wilde man](https://abedeverteller.nl/tag/wilde-man/) - [wildeman](https://abedeverteller.nl/tag/wildeman/) - [wodan](https://abedeverteller.nl/tag/wodan/) - [yew](https://abedeverteller.nl/tag/yew/) - [zielen](https://abedeverteller.nl/tag/zielen/) - [zwarte piet](https://abedeverteller.nl/tag/zwarte-piet/) - [ragnarok](https://abedeverteller.nl/tag/ragnarok/) - [thor](https://abedeverteller.nl/tag/thor/) - [loki](https://abedeverteller.nl/tag/loki/) - [fenrir](https://abedeverteller.nl/tag/fenrir/) - [jormungand](https://abedeverteller.nl/tag/jormungand/) - [midgaardslang](https://abedeverteller.nl/tag/midgaardslang/) - [einde der tijden](https://abedeverteller.nl/tag/einde-der-tijden/) - [apocalyps](https://abedeverteller.nl/tag/apocalyps/) - [pentagram](https://abedeverteller.nl/tag/pentagram/) - [pentakel](https://abedeverteller.nl/tag/pentakel/) - [magi](https://abedeverteller.nl/tag/magi/) - [wijzen](https://abedeverteller.nl/tag/wijzen/) - [koningen](https://abedeverteller.nl/tag/koningen/) - [kerstster](https://abedeverteller.nl/tag/kerstster/) - [vijfster](https://abedeverteller.nl/tag/vijfster/) - [kussen](https://abedeverteller.nl/tag/kussen/) - [druïden](https://abedeverteller.nl/tag/druiden/) - [kissing bough](https://abedeverteller.nl/tag/kissing-bough/) - [zoen](https://abedeverteller.nl/tag/zoen/) - [mistel](https://abedeverteller.nl/tag/mistel/) - [wild man](https://abedeverteller.nl/tag/wild-man/) - [ijzerhans](https://abedeverteller.nl/tag/ijzerhans/) - [schembartlaufen](https://abedeverteller.nl/tag/schembartlaufen/) - [lindorm](https://abedeverteller.nl/tag/lindorm/) - [lintworm](https://abedeverteller.nl/tag/lintworm/) - [linde](https://abedeverteller.nl/tag/linde/) - [lindeboom](https://abedeverteller.nl/tag/lindeboom/) - [vardtrad](https://abedeverteller.nl/tag/vardtrad/) - [tuntre](https://abedeverteller.nl/tag/tuntre/) - [vernagelen](https://abedeverteller.nl/tag/vernagelen/) - [vernaggelen](https://abedeverteller.nl/tag/vernaggelen/) - [lindeblad](https://abedeverteller.nl/tag/lindeblad/) - [tuinkabouter](https://abedeverteller.nl/tag/tuinkabouter/) - [hunebedden](https://abedeverteller.nl/tag/hunebedden/) - [hunebed](https://abedeverteller.nl/tag/hunebed/) - [hunnen](https://abedeverteller.nl/tag/hunnen/) - [hun](https://abedeverteller.nl/tag/hun/) - [reuzen](https://abedeverteller.nl/tag/reuzen/) - [reus](https://abedeverteller.nl/tag/reus/) - [hunnebedden](https://abedeverteller.nl/tag/hunnebedden/) - [hunnebed](https://abedeverteller.nl/tag/hunnebed/) - [duivelskut](https://abedeverteller.nl/tag/duivelskut/) - [duvelskut](https://abedeverteller.nl/tag/duvelskut/) - [wicker man](https://abedeverteller.nl/tag/wicker-man/) - [wickerman](https://abedeverteller.nl/tag/wickerman/) - [mensenoffer](https://abedeverteller.nl/tag/mensenoffer/) - [castlefest](https://abedeverteller.nl/tag/castlefest/) - [cromm cruaich](https://abedeverteller.nl/tag/cromm-cruaich/) - [lugh](https://abedeverteller.nl/tag/lugh/) - [lughnasad](https://abedeverteller.nl/tag/lughnasad/) - [midzomer](https://abedeverteller.nl/tag/midzomer/) - [sint janskruid](https://abedeverteller.nl/tag/sint-janskruid/) - [bijvoet](https://abedeverteller.nl/tag/bijvoet/) - [brandnetel](https://abedeverteller.nl/tag/brandnetel/) - [jodenster](https://abedeverteller.nl/tag/jodenster/) - [hexagram](https://abedeverteller.nl/tag/hexagram/) - [666](https://abedeverteller.nl/tag/666/) - [zegel van salomo](https://abedeverteller.nl/tag/zegel-van-salomo/) - [magen david](https://abedeverteller.nl/tag/magen-david/) - [schild van david](https://abedeverteller.nl/tag/schild-van-david/) - [mede](https://abedeverteller.nl/tag/mede/) - [ambrozijn](https://abedeverteller.nl/tag/ambrozijn/) - [soma](https://abedeverteller.nl/tag/soma/) - [kvasir](https://abedeverteller.nl/tag/kvasir/) - [mimir](https://abedeverteller.nl/tag/mimir/) - [inspiratie](https://abedeverteller.nl/tag/inspiratie/) - [enthousiasme](https://abedeverteller.nl/tag/enthousiasme/) - [extase](https://abedeverteller.nl/tag/extase/) - [roof van de mede](https://abedeverteller.nl/tag/roof-van-de-mede/) - [suttung](https://abedeverteller.nl/tag/suttung/) - [hazelaar](https://abedeverteller.nl/tag/hazelaar/) - [kruiden](https://abedeverteller.nl/tag/kruiden/) - [varen](https://abedeverteller.nl/tag/varen/) - [roodkapje](https://abedeverteller.nl/tag/roodkapje/) - [boze wolf](https://abedeverteller.nl/tag/boze-wolf/) - [heksenprocessen](https://abedeverteller.nl/tag/heksenprocessen/) - [heksenvervolging](https://abedeverteller.nl/tag/heksenvervolging/) - [Neele Ellerts](https://abedeverteller.nl/tag/neele-ellerts/) - [Jochem Bos](https://abedeverteller.nl/tag/jochem-bos/) - [den](https://abedeverteller.nl/tag/den/) - [spar](https://abedeverteller.nl/tag/spar/) - [thyrsus](https://abedeverteller.nl/tag/thyrsus/) - [Merlijn](https://abedeverteller.nl/tag/merlijn/) - [vrouw holle](https://abedeverteller.nl/tag/vrouw-holle/) - [holda](https://abedeverteller.nl/tag/holda/) - [zwartepieten](https://abedeverteller.nl/tag/zwartepieten/) - [negerzoenen](https://abedeverteller.nl/tag/negerzoenen/) - [kinderboom](https://abedeverteller.nl/tag/kinderboom/) - [ooievaar](https://abedeverteller.nl/tag/ooievaar/) - [kinderput](https://abedeverteller.nl/tag/kinderput/) - [kindersteen](https://abedeverteller.nl/tag/kindersteen/) - [bakerpraatjes](https://abedeverteller.nl/tag/bakerpraatjes/) - [populier](https://abedeverteller.nl/tag/populier/) - [ratelpopulier](https://abedeverteller.nl/tag/ratelpopulier/) - [vrouw van sinterklaas](https://abedeverteller.nl/tag/vrouw-van-sinterklaas/) - [barbara](https://abedeverteller.nl/tag/barbara/) - [befana](https://abedeverteller.nl/tag/befana/) - [Perchta](https://abedeverteller.nl/tag/perchta/) - [maan](https://abedeverteller.nl/tag/maan/) - [selene](https://abedeverteller.nl/tag/selene/) - [maanziek](https://abedeverteller.nl/tag/maanziek/) - [haas](https://abedeverteller.nl/tag/haas/) - [khonsu](https://abedeverteller.nl/tag/khonsu/) - [jaarwiel](https://abedeverteller.nl/tag/jaarwiel/) - [levenswiel](https://abedeverteller.nl/tag/levenswiel/) - [rad van fortuin](https://abedeverteller.nl/tag/rad-van-fortuin/) - [joelen](https://abedeverteller.nl/tag/joelen/) - [joeltijd](https://abedeverteller.nl/tag/joeltijd/) - [yule](https://abedeverteller.nl/tag/yule/) - [Doornroosje](https://abedeverteller.nl/tag/doornroosje/) - [schone slaapster](https://abedeverteller.nl/tag/schone-slaapster/) - [Thalia](https://abedeverteller.nl/tag/thalia/) - [geil](https://abedeverteller.nl/tag/geil/) - [horny](https://abedeverteller.nl/tag/horny/) - [boter](https://abedeverteller.nl/tag/boter/) - [morgaine](https://abedeverteller.nl/tag/morgaine/) - [morgane](https://abedeverteller.nl/tag/morgane/) - [glamour](https://abedeverteller.nl/tag/glamour/) - [alfsgedrocht](https://abedeverteller.nl/tag/alfsgedrocht/) - [alf](https://abedeverteller.nl/tag/alf/) - [bedrog](https://abedeverteller.nl/tag/bedrog/) - [elfenzalf](https://abedeverteller.nl/tag/elfenzalf/) - [avallon](https://abedeverteller.nl/tag/avallon/) - [labyrint](https://abedeverteller.nl/tag/labyrint/) - [labyrinth](https://abedeverteller.nl/tag/labyrinth/) - [doolhof](https://abedeverteller.nl/tag/doolhof/) - [ariadne](https://abedeverteller.nl/tag/ariadne/) - [trojaburcht](https://abedeverteller.nl/tag/trojaburcht/) - [troytown](https://abedeverteller.nl/tag/troytown/) - [genius](https://abedeverteller.nl/tag/genius/) - [verjaardag](https://abedeverteller.nl/tag/verjaardag/) - [geniaal](https://abedeverteller.nl/tag/geniaal/) - [genie](https://abedeverteller.nl/tag/genie/) - [geboortedag](https://abedeverteller.nl/tag/geboortedag/) - [duivelbanner](https://abedeverteller.nl/tag/duivelbanner/) - [Kamp](https://abedeverteller.nl/tag/kamp/) - [graalsbeker](https://abedeverteller.nl/tag/graalsbeker/) - [parzival](https://abedeverteller.nl/tag/parzival/) - [perceval](https://abedeverteller.nl/tag/perceval/) - [heilige graal](https://abedeverteller.nl/tag/heilige-graal/) - [parcival](https://abedeverteller.nl/tag/parcival/) - [Parzifal](https://abedeverteller.nl/tag/parzifal/) - [sheela-na-gig](https://abedeverteller.nl/tag/sheela-na-gig/) - [baubo](https://abedeverteller.nl/tag/baubo/) - [sheela](https://abedeverteller.nl/tag/sheela/) - [ana-suromai](https://abedeverteller.nl/tag/ana-suromai/) - [vrouwelijk exhibitionisme](https://abedeverteller.nl/tag/vrouwelijk-exhibitionisme/) - [wensbron](https://abedeverteller.nl/tag/wensbron/) - [wensput](https://abedeverteller.nl/tag/wensput/) - [wensen](https://abedeverteller.nl/tag/wensen/) - [vallende ster](https://abedeverteller.nl/tag/vallende-ster/) - [zalm](https://abedeverteller.nl/tag/zalm/) - [bron](https://abedeverteller.nl/tag/bron/) - [wijsheid](https://abedeverteller.nl/tag/wijsheid/) - [duim](https://abedeverteller.nl/tag/duim/) - [nechtan](https://abedeverteller.nl/tag/nechtan/) - [segais connla](https://abedeverteller.nl/tag/segais-connla/) - [sinann](https://abedeverteller.nl/tag/sinann/) - [boanna](https://abedeverteller.nl/tag/boanna/) - [Mjölnir](https://abedeverteller.nl/tag/mjolnir/) - [Thor's hamer](https://abedeverteller.nl/tag/thors-hamer/) - [wolf](https://abedeverteller.nl/tag/wolf/) - [geitjes](https://abedeverteller.nl/tag/geitjes/) - [zeven geitjes](https://abedeverteller.nl/tag/zeven-geitjes/) - [cailleach](https://abedeverteller.nl/tag/cailleach/) - [Hajji Firoez](https://abedeverteller.nl/tag/hajji-firoez/) - [Grote Beer](https://abedeverteller.nl/tag/grote-beer/) - [Poolster](https://abedeverteller.nl/tag/poolster/) - [Melkweg](https://abedeverteller.nl/tag/melkweg/) - [Cygnus](https://abedeverteller.nl/tag/cygnus/) - [Pegasus](https://abedeverteller.nl/tag/pegasus/) - [Draco](https://abedeverteller.nl/tag/draco/) - [Zodiak](https://abedeverteller.nl/tag/zodiak/) - [kallikantzaroi](https://abedeverteller.nl/tag/kallikantzaroi/) - [kallikantzari](https://abedeverteller.nl/tag/kallikantzari/) - [callicantzaroi](https://abedeverteller.nl/tag/callicantzaroi/) - [eben shetyya](https://abedeverteller.nl/tag/eben-shetyya/) - [bethel](https://abedeverteller.nl/tag/bethel/) - [baetyl](https://abedeverteller.nl/tag/baetyl/) - [ka'aba](https://abedeverteller.nl/tag/kaaba/) - [omphalos](https://abedeverteller.nl/tag/omphalos/) - [benben](https://abedeverteller.nl/tag/benben/) - [zwarte steen](https://abedeverteller.nl/tag/zwarte-steen/) - [Imbolc](https://abedeverteller.nl/tag/imbolc/) - [Brigid](https://abedeverteller.nl/tag/brigid/) - [witte zwanen](https://abedeverteller.nl/tag/witte-zwanen/) - [zwarte zwanen](https://abedeverteller.nl/tag/zwarte-zwanen/) - [Engeland](https://abedeverteller.nl/tag/engeland/) - [Engelland](https://abedeverteller.nl/tag/engelland/) - [Engel-land](https://abedeverteller.nl/tag/engel-land/) - [smid Wieland](https://abedeverteller.nl/tag/smid-wieland/) - [Procopius](https://abedeverteller.nl/tag/procopius/) - [beeldwitten](https://abedeverteller.nl/tag/beeldwitten/) - [met de helm op geboren](https://abedeverteller.nl/tag/met-de-helm-op-geboren/) - [beeldwit](https://abedeverteller.nl/tag/beeldwit/) - [geboortevlies](https://abedeverteller.nl/tag/geboortevlies/) - [weerwolf](https://abedeverteller.nl/tag/weerwolf/) - [beltane](https://abedeverteller.nl/tag/beltane/) - [beltain](https://abedeverteller.nl/tag/beltain/) - [meifeest](https://abedeverteller.nl/tag/meifeest/) - [meipaal](https://abedeverteller.nl/tag/meipaal/) - [meikrans](https://abedeverteller.nl/tag/meikrans/) - [meikoning](https://abedeverteller.nl/tag/meikoning/) - [meikoningin](https://abedeverteller.nl/tag/meikoningin/) - [heksenvervolgingen](https://abedeverteller.nl/tag/heksenvervolgingen/) - [heksenproces](https://abedeverteller.nl/tag/heksenproces/) - [heksenververvolging](https://abedeverteller.nl/tag/heksenververvolging/) - [nekker](https://abedeverteller.nl/tag/nekker/) - [waternekker](https://abedeverteller.nl/tag/waternekker/) - [watergeest](https://abedeverteller.nl/tag/watergeest/) - [hel](https://abedeverteller.nl/tag/hel/) - [vagevuur](https://abedeverteller.nl/tag/vagevuur/) - [liefde](https://abedeverteller.nl/tag/liefde/) - [platonische liefde](https://abedeverteller.nl/tag/platonische-liefde/) - [wederhelft](https://abedeverteller.nl/tag/wederhelft/) - [grootmoeder van de duivel](https://abedeverteller.nl/tag/grootmoeder-van-de-duivel/) - [drie gouden haren](https://abedeverteller.nl/tag/drie-gouden-haren/) - [Hans Baldung Grien](https://abedeverteller.nl/tag/hans-baldung-grien/) - [Baldung Grien](https://abedeverteller.nl/tag/baldung-grien/) - [Heksenafbeeldingen](https://abedeverteller.nl/tag/heksenafbeeldingen/) - [Heksenschilderijen](https://abedeverteller.nl/tag/heksenschilderijen/) - [Heksen Grien](https://abedeverteller.nl/tag/heksen-grien/) - [Heksen Dürer](https://abedeverteller.nl/tag/heksen-durer/) - [kerstavond](https://abedeverteller.nl/tag/kerstavond/) - [kerstnacht](https://abedeverteller.nl/tag/kerstnacht/) - [wonderen op kerstavond](https://abedeverteller.nl/tag/wonderen-op-kerstavond/) - [nachtmare](https://abedeverteller.nl/tag/nachtmare/) - [nachtmerrie](https://abedeverteller.nl/tag/nachtmerrie/) - [duivelspact](https://abedeverteller.nl/tag/duivelspact/) - [satan](https://abedeverteller.nl/tag/satan/) - [duivelsverbond](https://abedeverteller.nl/tag/duivelsverbond/) - [kolrijdster](https://abedeverteller.nl/tag/kolrijdster/) - [kol](https://abedeverteller.nl/tag/kol/) - [kermis hel](https://abedeverteller.nl/tag/kermis-hel/) - [bifrost](https://abedeverteller.nl/tag/bifrost/) - [pot goud regenboog](https://abedeverteller.nl/tag/pot-goud-regenboog/) - [pot met goud onder de regenboog](https://abedeverteller.nl/tag/pot-met-goud-onder-de-regenboog/) - [kermis in de hel](https://abedeverteller.nl/tag/kermis-in-de-hel/) - [kerstboom](https://abedeverteller.nl/tag/kerstboom/) - [kerstbal](https://abedeverteller.nl/tag/kerstbal/) - [betekenis kerstboom](https://abedeverteller.nl/tag/betekenis-kerstboom/) - [symboliek kerstboom](https://abedeverteller.nl/tag/symboliek-kerstboom/) - [assepoester](https://abedeverteller.nl/tag/assepoester/) - [cinderella](https://abedeverteller.nl/tag/cinderella/) - [kosmische boom](https://abedeverteller.nl/tag/kosmische-boom/) - [levensboom](https://abedeverteller.nl/tag/levensboom/) - [boom van goed en kwaad](https://abedeverteller.nl/tag/boom-van-goed-en-kwaad/) - [yggdrasil](https://abedeverteller.nl/tag/yggdrasil/) - [wereldboom](https://abedeverteller.nl/tag/wereldboom/) - [huluppu](https://abedeverteller.nl/tag/huluppu/) - [zwarte klaas](https://abedeverteller.nl/tag/zwarte-klaas/) - [eikenkoning](https://abedeverteller.nl/tag/eikenkoning/) - [hulstkoning](https://abedeverteller.nl/tag/hulstkoning/) - [saturnalia](https://abedeverteller.nl/tag/saturnalia/) - [kerststukje](https://abedeverteller.nl/tag/kerststukje/) - [hulstversiering](https://abedeverteller.nl/tag/hulstversiering/) - [hellemond](https://abedeverteller.nl/tag/hellemond/) - [laatste oordeel](https://abedeverteller.nl/tag/laatste-oordeel/) - [Herodiana](https://abedeverteller.nl/tag/herodiana/) - [Noctiluca](https://abedeverteller.nl/tag/noctiluca/) - [Venusberg](https://abedeverteller.nl/tag/venusberg/) - [Habonde](https://abedeverteller.nl/tag/habonde/) - [Abundia](https://abedeverteller.nl/tag/abundia/) - [Bensozia](https://abedeverteller.nl/tag/bensozia/) - [Satia](https://abedeverteller.nl/tag/satia/) - [Richella](https://abedeverteller.nl/tag/richella/) - [Dame Oriente](https://abedeverteller.nl/tag/dame-oriente/) - [Helt](https://abedeverteller.nl/tag/helt/) - [Percht](https://abedeverteller.nl/tag/percht/) - [Selga](https://abedeverteller.nl/tag/selga/) - [Selden](https://abedeverteller.nl/tag/selden/) - [Sibilla](https://abedeverteller.nl/tag/sibilla/) - [pharelis](https://abedeverteller.nl/tag/pharelis/) - [cardano](https://abedeverteller.nl/tag/cardano/) - [della porta](https://abedeverteller.nl/tag/della-porta/) - [hartlieb](https://abedeverteller.nl/tag/hartlieb/) - [datura](https://abedeverteller.nl/tag/datura/) - [laguna](https://abedeverteller.nl/tag/laguna/) - [nachtschade](https://abedeverteller.nl/tag/nachtschade/) - [betonie](https://abedeverteller.nl/tag/betonie/) - [weyer](https://abedeverteller.nl/tag/weyer/) - [paracelsus](https://abedeverteller.nl/tag/paracelsus/) - [alruinwortel](https://abedeverteller.nl/tag/alruinwortel/) - [alruinswortel](https://abedeverteller.nl/tag/alruinswortel/) - [mandragora](https://abedeverteller.nl/tag/mandragora/) - [mandrake](https://abedeverteller.nl/tag/mandrake/) - [roos](https://abedeverteller.nl/tag/roos/) - [mystieke roos](https://abedeverteller.nl/tag/mystieke-roos/) - [candida rosa](https://abedeverteller.nl/tag/candida-rosa/) - [rozenkruis](https://abedeverteller.nl/tag/rozenkruis/) - [rozentuin](https://abedeverteller.nl/tag/rozentuin/) - [roos symboliek](https://abedeverteller.nl/tag/roos-symboliek/) - [makkers staakt uw wild geraas](https://abedeverteller.nl/tag/makkers-staakt-uw-wild-geraas/) - [zie de maan schijnt door de bomen](https://abedeverteller.nl/tag/zie-de-maan-schijnt-door-de-bomen/) - [sinterklaaslied](https://abedeverteller.nl/tag/sinterklaaslied/) - [gard](https://abedeverteller.nl/tag/gard/) - [geraas](https://abedeverteller.nl/tag/geraas/) - [makkers](https://abedeverteller.nl/tag/makkers/) - [wilde heir](https://abedeverteller.nl/tag/wilde-heir/) - [dodenleger](https://abedeverteller.nl/tag/dodenleger/) - [wilde jager](https://abedeverteller.nl/tag/wilde-jager/) - [a christmas carol](https://abedeverteller.nl/tag/a-christmas-carol/) - [een kerstvertelling](https://abedeverteller.nl/tag/een-kerstvertelling/) - [scrooge](https://abedeverteller.nl/tag/scrooge/) - [christmas spirit](https://abedeverteller.nl/tag/christmas-spirit/) - [kerstgedachte](https://abedeverteller.nl/tag/kerstgedachte/) - [geest van kerst](https://abedeverteller.nl/tag/geest-van-kerst/) - [humeur](https://abedeverteller.nl/tag/humeur/) - [humeuren](https://abedeverteller.nl/tag/humeuren/) - [humorale pathologie](https://abedeverteller.nl/tag/humorale-pathologie/) - [humeurenleer](https://abedeverteller.nl/tag/humeurenleer/) - [karakter](https://abedeverteller.nl/tag/karakter/) - [Hippocrates](https://abedeverteller.nl/tag/hippocrates/) - [lichaamssappen](https://abedeverteller.nl/tag/lichaamssappen/) - [luim](https://abedeverteller.nl/tag/luim/) - [Virgilius](https://abedeverteller.nl/tag/virgilius/) - [vergilius](https://abedeverteller.nl/tag/vergilius/) - [phoebille](https://abedeverteller.nl/tag/phoebille/) - [phebille](https://abedeverteller.nl/tag/phebille/) - [vuurwraak](https://abedeverteller.nl/tag/vuurwraak/) - [Vergilius tovenaar](https://abedeverteller.nl/tag/vergilius-tovenaar/) - [zes zwanen](https://abedeverteller.nl/tag/zes-zwanen/) - [sprookje wilde zwanen](https://abedeverteller.nl/tag/sprookje-wilde-zwanen/) - [sprookje zes zwanen](https://abedeverteller.nl/tag/sprookje-zes-zwanen/) - [zes zwanen grimm](https://abedeverteller.nl/tag/zes-zwanen-grimm/) - [wilde zwanen andersen](https://abedeverteller.nl/tag/wilde-zwanen-andersen/) - [ark](https://abedeverteller.nl/tag/ark/) - [zondvloed](https://abedeverteller.nl/tag/zondvloed/) - [Noach](https://abedeverteller.nl/tag/noach/) - [ark van Noach](https://abedeverteller.nl/tag/ark-van-noach/) - [Utnapishtim](https://abedeverteller.nl/tag/utnapishtim/) - [Ziusudra](https://abedeverteller.nl/tag/ziusudra/) - [Davidster](https://abedeverteller.nl/tag/davidster/) - [Tobit](https://abedeverteller.nl/tag/tobit/) - [Tobias](https://abedeverteller.nl/tag/tobias/) - [Asmodeus](https://abedeverteller.nl/tag/asmodeus/) - [Sodom](https://abedeverteller.nl/tag/sodom/) - [Sodom en Gomorra](https://abedeverteller.nl/tag/sodom-en-gomorra/) - [Bileam](https://abedeverteller.nl/tag/bileam/) - [Onan](https://abedeverteller.nl/tag/onan/) - [onanie](https://abedeverteller.nl/tag/onanie/) - [sodomie](https://abedeverteller.nl/tag/sodomie/) - [Abraham zien](https://abedeverteller.nl/tag/abraham-zien/) - [Abraham mosterd](https://abedeverteller.nl/tag/abraham-mosterd/) - [Abraham](https://abedeverteller.nl/tag/abraham/) - [In de schoot van Abraham](https://abedeverteller.nl/tag/in-de-schoot-van-abraham/) - [Abraham schoot](https://abedeverteller.nl/tag/abraham-schoot/) - [Hij weet waar Abraham de mosterd vandaan haalt](https://abedeverteller.nl/tag/hij-weet-waar-abraham-de-mosterd-vandaan-haalt/) - [Sara zien](https://abedeverteller.nl/tag/sara-zien/) - [Abraham pop betekenis](https://abedeverteller.nl/tag/abraham-pop-betekenis/) - [vijftig jaar Abraham zien](https://abedeverteller.nl/tag/vijftig-jaar-abraham-zien/) - [vijftig jaar verjaardag betekenis](https://abedeverteller.nl/tag/vijftig-jaar-verjaardag-betekenis/) - [thanatos](https://abedeverteller.nl/tag/thanatos/) - [magere hein](https://abedeverteller.nl/tag/magere-hein/) - [god van de dood](https://abedeverteller.nl/tag/god-van-de-dood/) - [dodendans](https://abedeverteller.nl/tag/dodendans/) - [engel van de dood](https://abedeverteller.nl/tag/engel-van-de-dood/) - [Opwipper](https://abedeverteller.nl/tag/opwipper/) - [bahkauf](https://abedeverteller.nl/tag/bahkauf/) - [Stüpp](https://abedeverteller.nl/tag/stupp/) - [Stoep](https://abedeverteller.nl/tag/stoep/) - [Osschaard](https://abedeverteller.nl/tag/osschaard/) - [Ossaert](https://abedeverteller.nl/tag/ossaert/) - [Blauwe Gerrit](https://abedeverteller.nl/tag/blauwe-gerrit/) - [Flodder](https://abedeverteller.nl/tag/flodder/) - [vliegenzwam](https://abedeverteller.nl/tag/vliegenzwam/) - [stinkzwam](https://abedeverteller.nl/tag/stinkzwam/) - [heksenkring](https://abedeverteller.nl/tag/heksenkring/) - [heksenboter](https://abedeverteller.nl/tag/heksenboter/) - [nisse](https://abedeverteller.nl/tag/nisse/) - [gardvord](https://abedeverteller.nl/tag/gardvord/) - [kerstkabouter](https://abedeverteller.nl/tag/kerstkabouter/) - [julenisse](https://abedeverteller.nl/tag/julenisse/) - [jultomte](https://abedeverteller.nl/tag/jultomte/) - [eenhoorn](https://abedeverteller.nl/tag/eenhoorn/) - [unicorn](https://abedeverteller.nl/tag/unicorn/) - [Malegijs](https://abedeverteller.nl/tag/malegijs/) - [Beyaert](https://abedeverteller.nl/tag/beyaert/) - [Rosbeyaert](https://abedeverteller.nl/tag/rosbeyaert/) - [Beiaard](https://abedeverteller.nl/tag/beiaard/) - [Madelgijs](https://abedeverteller.nl/tag/madelgijs/) - [Maugis](https://abedeverteller.nl/tag/maugis/) - [Tovenaar](https://abedeverteller.nl/tag/tovenaar/) - [draak](https://abedeverteller.nl/tag/draak/) - [symboliek van de draak](https://abedeverteller.nl/tag/symboliek-van-de-draak/) - [ouroboros](https://abedeverteller.nl/tag/ouroboros/) - [fafnir](https://abedeverteller.nl/tag/fafnir/) - [ladon](https://abedeverteller.nl/tag/ladon/) - [wildevrouw](https://abedeverteller.nl/tag/wildevrouw/) - [wilde vrouw](https://abedeverteller.nl/tag/wilde-vrouw/) - [symboliek wildeman](https://abedeverteller.nl/tag/symboliek-wildeman/) - [betekenis wildeman](https://abedeverteller.nl/tag/betekenis-wildeman/) - [morpheus](https://abedeverteller.nl/tag/morpheus/) - [geschiedenis van dromen](https://abedeverteller.nl/tag/geschiedenis-van-dromen/) - [artemidorus](https://abedeverteller.nl/tag/artemidorus/) - [incubatie](https://abedeverteller.nl/tag/incubatie/) - [incubus](https://abedeverteller.nl/tag/incubus/) - [eik](https://abedeverteller.nl/tag/eik/) - [koning van het woud](https://abedeverteller.nl/tag/koning-van-het-woud/) - [koning eik](https://abedeverteller.nl/tag/koning-eik/) - [dodona](https://abedeverteller.nl/tag/dodona/) - [sint Walrick](https://abedeverteller.nl/tag/sint-walrick/) - [Walderick](https://abedeverteller.nl/tag/walderick/) - [wodanseik](https://abedeverteller.nl/tag/wodanseik/) - [heidense christus](https://abedeverteller.nl/tag/heidense-christus/) - [jezus vegetatiegod](https://abedeverteller.nl/tag/jezus-vegetatiegod/) - [groene mannen](https://abedeverteller.nl/tag/groene-mannen/) - [fantastische schilderkunst](https://abedeverteller.nl/tag/fantastische-schilderkunst/) - [Jeroen bosch](https://abedeverteller.nl/tag/jeroen-bosch/) - [Brueghel](https://abedeverteller.nl/tag/brueghel/) - [Sneeuwwitje](https://abedeverteller.nl/tag/sneeuwwitje/) - [groene mannen van Nederland](https://abedeverteller.nl/tag/groene-mannen-van-nederland/) - [zeven dwergen](https://abedeverteller.nl/tag/zeven-dwergen/) - [toverspiegel](https://abedeverteller.nl/tag/toverspiegel/) - [spiegeltje aan de wand](https://abedeverteller.nl/tag/spiegeltje-aan-de-wand/) - [glazen kist](https://abedeverteller.nl/tag/glazen-kist/) - [mooiste van het land](https://abedeverteller.nl/tag/mooiste-van-het-land/) - [oimelc](https://abedeverteller.nl/tag/oimelc/) - [sprookje holle](https://abedeverteller.nl/tag/sprookje-holle/) - [ragnarokr](https://abedeverteller.nl/tag/ragnarokr/) - [symboliek eenhoorn](https://abedeverteller.nl/tag/symboliek-eenhoorn/) - [meidoorn](https://abedeverteller.nl/tag/meidoorn/) - [meidoornstruik](https://abedeverteller.nl/tag/meidoornstruik/) - [basilisk](https://abedeverteller.nl/tag/basilisk/) - [cockatrice](https://abedeverteller.nl/tag/cockatrice/) - [Keltische bomenkalender](https://abedeverteller.nl/tag/keltische-bomenkalender/) - [keltische bomenhoroscoop](https://abedeverteller.nl/tag/keltische-bomenhoroscoop/) - [Keltisch bomenorakel](https://abedeverteller.nl/tag/keltisch-bomenorakel/) - [jeneverbes](https://abedeverteller.nl/tag/jeneverbes/) - [symboliek van bomen](https://abedeverteller.nl/tag/symboliek-van-bomen/) - [wacholder](https://abedeverteller.nl/tag/wacholder/) - [fairies](https://abedeverteller.nl/tag/fairies/) ## Gekopp. Categorieën - [Groene Mannen](https://abedeverteller.nl/attachment_category/groene-mannen/) - [Amsterdam](https://abedeverteller.nl/attachment_category/amsterdam/) - [Amersfoort](https://abedeverteller.nl/attachment_category/amersfoort/) - [Breda](https://abedeverteller.nl/attachment_category/breda/) - [Delft](https://abedeverteller.nl/attachment_category/delft/) - [Den Bosch](https://abedeverteller.nl/attachment_category/den-bosch/) - [Den Haag](https://abedeverteller.nl/attachment_category/den-haag/) - [Deventer](https://abedeverteller.nl/attachment_category/deventer/) - [Gouda](https://abedeverteller.nl/attachment_category/gouda/) - [Groningen](https://abedeverteller.nl/attachment_category/groningen/) - [Haarlem](https://abedeverteller.nl/attachment_category/haarlem/) - [Leeuwarden](https://abedeverteller.nl/attachment_category/leeuwarden/) - [Leiden](https://abedeverteller.nl/attachment_category/leiden/) - [Naarden](https://abedeverteller.nl/attachment_category/naarden/) - [Nijmegen](https://abedeverteller.nl/attachment_category/nijmegen/) - [Alle](https://abedeverteller.nl/attachment_category/alle/) - [Roermond](https://abedeverteller.nl/attachment_category/roermond/) - [Rotterdam](https://abedeverteller.nl/attachment_category/rotterdam/) - [Utrecht](https://abedeverteller.nl/attachment_category/utrecht/) - [Zutphen](https://abedeverteller.nl/attachment_category/zutphen/) - [Zwolle](https://abedeverteller.nl/attachment_category/zwolle/) - [FotoPortfolio](https://abedeverteller.nl/attachment_category/fotoportfolio/) - [2020-2021](https://abedeverteller.nl/attachment_category/2020-2021/) - [2019](https://abedeverteller.nl/attachment_category/2019/) - [2005-2017](https://abedeverteller.nl/attachment_category/2005-2017/) - [2018](https://abedeverteller.nl/attachment_category/2018/)